odpady

Co zrobić z obierkami po ziemniakach, skórami od bananów czy spleśniałym pieczywem? W gminie Brwinów te z pozoru bezwartościowe resztki stały się cennym surowcem energetycznym. Samorząd wdrożył system szarych pojemników na odpady kuchenne, z których w zaledwie miesiąc pozyskano 45 ton bioodpadów.

100 mln jednorazowych e-papierosów trafiło na rynek w Polsce w 2023 r. Przy wadze 46 g to ok. 4600 ton sprzętu elektrycznego – i żadna jego część nie jest osobno liczona ani śledzona w systemie.

Od 21 maja 2026 r. stosuje się rozporządzenie UE 2024/1157 dotyczące transgranicznego przemieszczania odpadów. Tymczasem polska ustawa implementacyjna nadal nie została uchwalona – projekt UC115 tkwi na etapie uzgodnień. Grozi nam proceduralny chaos, a przedsiębiorcy nie wiedzą, jakimi regułami mają się kierować.

Od czwartku 21 maja 2026 r. zaczyna być stosowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów – akt zastępujący rozporządzenie (WE) nr 1013/2006, które przez blisko dwie dekady regulowało tę dziedzinę. Problem w tym, że Polska wchodzi w nowy reżim prawny bez gotowych przepisów krajowych. Projekt ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów (UC115), który miał wejść w życie tego samego dnia co rozporządzenie, nie został dotychczas uchwalony przez Sejm.

System kaucyjny miał być prosty, szczelny i neutralny finansowo. Po kilku miesiącach funkcjonowania widać, że nie spełnia żadnego z tych warunków. Co gorsza, działa poprawnie wyłącznie przy założeniu uczciwości wszystkich uczestników. Tam, gdzie to nie jest spełnione, nie tyle zawodzi, co w ogóle nie istnieje.

Sejm skierował w piątek projekt nowelizacji ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw do Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w celu rozpatrzenia.

Pół roku po wejściu w życie systemu kaucyjnego przedsiębiorcy z branży napojowej nie mają pewności, jak traktować produkty wydawane nieodpłatnie na własny użytek — podczas degustacji, eventów czy w firmowych stołówkach. Rozbieżne stanowiska organów administracji publicznej sprawiają, że każda decyzja biznesowa w tym zakresie niesie ze sobą ryzyko prawne.

Unijna regulacja o opakowaniach i odpadach opakowaniowych wejdzie w życie 12 sierpnia 2026 r. Komisja Europejska właśnie opublikowała obszerne wytyczne interpretacyjne, które mają pomóc firmom i państwom członkowskim w jej stosowaniu. Dokument rozstrzyga m.in., kto jest producentem, co uznaje się za opakowanie oraz czego dotyczy zakaz PFAS. Czas na przygotowanie się do zmian jest krótki.

Gmina nie kupuje urządzeń, lecz sposób przetwarzania odpadów dopasowany do lokalnego strumienia i celów recyklingu. Gdy nie da się tego opisać z góry, zamknięte tryby przetargowe prowadzą do przypadkowych wyborów. Dlatego postępowanie powinno się opierać na rozmowie, która pozwala sprawdzić wykonalność rozwiązań, porównać warianty i racjonalnie zaplanować wydatki.

Po kilkumiesięcznych konsultacjach Ministerstwo Klimatu i Środowiska rezygnuje z wprowadzenia zasady: płać za tyle, ile wyrzucasz. Samorządy alarmowały, że zachęciłoby to do porzucania odpadów w lasach czy rzekach.

"Na obecnym etapie Ministerstwo Klimatu i Środowiska odstąpiło od wprowadzenia modelu opłaty uzależnionej od ilości wytwarzanych odpadów. Decyzja ta została podjęta po analizie uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych oraz roboczych rozmów z przedstawicielami ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego" – tłumaczy Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska.

Przedstawiciele gmin chcieliby uczestniczyć w procedurze wydawania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) decyzji dotyczących przemieszczania odpadów. Apelują też o wprowadzenie funduszu zabezpieczającego koszty usuwania odpadów.

Rachunki za śmieci rosną, ale nie każdy musi płacić pełną stawkę. W 2026 roku w wielu gminach nadal działają ulgi, dopłaty i zwolnienia, o których część mieszkańców po prostu nie wie. Największy problem polega na tym, że nie ma jednej ogólnopolskiej zasady i właśnie dlatego łatwo przepłacać.