kultura historia

Ilekroć przywódcy mocarstw spotykali się, by rozmawiać w cztery oczy, granice na Starym Kontynencie zaczynały trzeszczeć.

Turnieje walk rycerskich, pokazy i koncerty znalazły się w programie trwających od wtorku do niedzieli Dni Grunwaldu. Jak co roku, główną atrakcją będzie inscenizacja polsko-krzyżackiej bitwy z 1410 roku z udziałem 1,3 tys. rekonstruktorów.

W dzisiejszym świecie chory przywódca błyskawicznie traci autorytet, bo ludzie przestają wierzyć, iż udźwignie rządzenie państwem. To wystarcza, by miał powód do ukrywania swych słabości tak długo, jak to tylko możliwe.

75 lat temu, 4 lipca 1943 r. w katastrofie samolotu nad Gibraltarem zginął gen. Władysław Sikorski, współautor zwycięstwa nad Armią Czerwoną w 1920 r., premier II RP. W czasie II wojny światowej Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i szef rządu RP na uchodźstwie. Okoliczności jego śmierci do dziś budzą kontrowersje.

To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

Ekspozycja Muzeum Katyńskiego jest chyba jedyną wystawą na świecie, która pokazuje losy oficerów armii. To zatem kontynuacja narracji o dziejach II wojny światowej i losach państwa polskiego – mówi PAP dyrektor Muzeum Katyńskiego Sławomir Frątczak. 25 lat temu, 29 czerwca 1993 r., powołano Muzeum Katyńskie.

62 lata temu, 28 czerwca 1956 roku, robotnicy zakładów im. Stalina podjęli strajk generalny i zorganizowali demonstrację uliczną, krwawo stłumioną przez milicję i wojsko. Życie straciło 58 osób, co najmniej 239 osób zostało rannych. Zatrzymanych i aresztowanych było ok. 850 osób. Robotniczy bunt przeszedł do historii jako Poznański Czerwiec.

Sprawa Jedwabnego wywołała dyskusję w czasie konferencji poświęconej sytuacji ludności żydowskiej na Białostocczyźnie w czasie II wojny światowej. Konferencję zorganizowano w środę w Białymstoku, w związku z 77. rocznicą spalenia przez Niemców Wielkiej Synagogi w tym mieście.

100 lat temu, wraz z powstaniem II Rzeczypospolitej, Polki jako jedne z pierwszych w Europie uzyskały czynnie i bierne prawo wyborcze. Miała na to wpływ umocniona w XIX w. rola kobiet w polskim społeczeństwie – uważa historyk z KUL dr Robert Derewenda.

Gdziekolwiek w Afryce pojawiali się wysłannicy Kremla, burzenie zastanego porządku wychodziło im znakomicie. Ale niczego trwałego w jego miejsce nie potrafili zbudować.

Piłka nożna, w PRL-u wykorzystywana na różny sposób, dawała też nadzieję. Choćby Solidarności. W czasie mundialu w 1982 r. głównym dylematem internowanych była sprawa oglądania meczów. Innym przykładem jest pojedynek Lechia Gdańsk–Juventus Turyn w Pucharze Zdobywców Pucharów w 1983 r., gdy w przerwie zorganizowano manifestację poparcia dla Wałęsy – mówi PAP dr Grzegorz Majchrzak z Biura Badań Historycznych IPN.

To była jedna z najbardziej brawurowych ucieczek więźniów w historii niemieckiego obozu Auschwitz. 20 czerwca 1942 r. skradzionym samochodem i w mundurach SS na wolność wydostali się Kazimierz Piechowski, Eugeniusz Bendera, Stanisław Jaster i Józef Lempart.

Wydarzenia z 17 czerwca 1953 r. dość silnie osadziły się w niemieckiej pamięci historycznej, tym bardziej, że są jednym z niewielu przykładów aktywnego opowiedzenia się przeciwko komunizmowi ze strony Niemców – mówi PAP dr Dominik Pick z Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie.