kopciuchy

Dane z kontroli w ostatnich trzech sezonach grzewczych pokazują pozytywny trend. Funkcjonariusze straży miejskich coraz rzadziej wystawiają mandaty za palenie śmieciami w piecach. Nadal jednak trzeba walczyć z kopciuchami.

Wymiana starych pieców, tak zwanych kopciuchów, jest obowiązkowa. Terminy albo się zbliżają, albo już minęły. Jednak cały ten proces jest kosztowny i nie każde gospodarstwo domowe może sobie na to pozwolić. Dlatego dostępne są dofinansowania do wymiany kopciucha. Źródeł jest kilka, a niektóre z nich można połączyć. 

Pierwsze miesiące sezonu grzewczego potwierdzają, że Polacy coraz większą wagę przykładają do tego, czym ogrzewają swoje domy. Straż miejska ściga trucicieli, ale rzadziej ma powody do nakładania kar.

Nowe gminy przystępują do pilotażowego programu operatorów „Czystego powietrza”, który ma zwiększyć liczbę demontowanych kopciuchów.

Smog co roku przyczynia się do ok. 45 tys. śmierci w Polsce. Rozpoczyna się sezon grzewczy, a wraz z nim powraca temat kopciuchów – Warszawa dołącza do grona miast, które zakazały palenia węglem, a rząd uruchamia kolejne edycje programów zachęcających do wymiany źródeł ciepła. Wśród liderów ubiegających się o dofinansowanie z programu „Czyste powietrze” brakuje jednak mieszkańców najbardziej zanieczyszczonych miejscowości i najuboższych, którzy ze starych pieców na paliwo stałe często korzystają w budynkach wielorodzinnych. Co ich zniechęca? Złożony proces składania wniosku, konieczność zamrożenia własnych środków, a także obawy o przyszłe koszty energii. Niektóre gminy podejmują działania na własną rękę, wprowadzając lokalne programy i edukując mieszkańców. 

Naszym celem jest zlikwidowanie do 2030 roku 500 tys. kopciuchów w budynkach wielorodzinnych - zapowiedziała w piątek w TVP 1 minister klimatu i środowiska Anna Moskwa.

Trwają prace nad Projektem Zintegrowanego Systemu Ograniczania Niskiej Emisji (ZONE), którego nierozerwalną częścią jest Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB). To tam trafiają informacje na temat źródeł ciepła, które są  pozyskiwane z deklaracji przedstawianych przez właścicieli lub zarządców budynków.  Efektem tych działań ma być poprawa jakość powietrza w Polsce. 

W odpowiedzi na masowe zjawisko wprowadzanych zmian w deklaracjach CEEB, Główny Urząd Nadzoru budowlanego przypomniał o grożącej odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Urzędnicy w całym kraju mogą wkrótce skontrolować czy koniecznością dokonanych zmian było tylko sprostowanie ew. pomyłek, czy też potrzeba wykazania w CEEB kotła/pieca węglowego dla innych celów, jak np. uzyskanie dodatku osłonowego lub dodatku węglowego.

- Dopłaty na węgiel dziś są, jutro może ich nie być, a inwestycja w ramach programu „Czyste powietrze” zapewni oszczędności i bezpieczeństwo energetyczne na lata - mówi Paweł Mirowski pełnomocnik prezesa Rady Ministrów ds. programu „Czyste powietrze” i efektywności energetycznej budynków, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Kryzys energetyczny i trudna sytuacja gospodarcza nie oznaczają, że samorządy odpuszczają walkę ze smogiem. Strażnicy miejscy kontrolują, czym mieszkańcy palą, i wypisują mandaty.

W budynkach komunalnych jest jeszcze ponad przestarzałych 500 kopciuchów. Termin wymiany kotłów niespełniających standardów mija z końcem roku. Za używanie kopciuchów od 1 stycznia 2023 r. grozi kara nawet do 5000 zł.

- Ponieważ często refinansowanie termomodernizacji było problemem, wprowadzamy zmiany – powiedział Mateusz Morawiecki 13 lipca. - Zaliczka będzie teraz sięgać 50 proc. całego kosztu, a w ciągu 30 dni od zakończenia remontu wypłacone zostanie drugie 50 proc. Dotacje mogą sięgać do 90 proc kosztów, zależnie od poziomu dochodów.

W Polsce 40 proc. energii w budynkach nadal pochodzi z paliw kopalnych spalanych na miejscu. Do tego 70 proc. (4,6 mln) gmachów publicznych i mieszkalnych jest nieefektywnych energetycznie, a 16 proc. (ok. 1 mln) ma najgorszy standard energetyczny – podaje stowarzyszenie Fala Renowacji.

Trzecia część programu „Czyste Powietrze” z najwyższym dofinansowaniem do 69 tys. zł przy miesięcznym dochodzie nie większym niż 900 lub 1260 zł na osobę (dotyczy odpowiednio gospodarstw wieloosobowych i jednoosobowych), oraz dla osób z ustalonym prawem do zasiłku, a także zmiany dotychczasowego programu, żeby jeszcze łatwiej sięgać po dotacje – to kolejne kroki milowe w walce ze smogiem. Minister Klimatu i Środowiska Anna Moskwa, podczas wizyty w Bieruniu na Śląsku, ogłosiła, że nowe zasady w „Czystym Powietrzu” zaczną obowiązywać od 25 stycznia 2022 r.

W 2022 r. program "Czyste Powietrze" czekać będzie kolejna zmiana; większe wsparcie ma trafić do mniej zamożnych Polaków; którzy na termomodernizację domu i wymianę pieca będą mogli dostać do 69 tys. zł dotacji - informuje PAP minister klimatu i środowiska Anna Moskwa.

- Nie możemy nie doceniać wysiłku mieszkańców, którzy wymienili źródło ogrzewania, a więc ponieśli określone koszty. Gdybyśmy ulgowo traktowali tych, którzy nie podjęli żadnych działań, dalibyśmy sygnał pozostałym, że ich trud był niepotrzebny - uważa Piotr Kuczera, przewodniczący Śląskiego Związku Gmin i Powiatów, prezydent Rybnika.

Mimo programów dopłat do wymiany pieców wciąż wielu z nas jest skazanych na wdychanie szkodliwych substancji. Właściciele nieruchomości nie mają motywacji, by wymienić trujący kocioł.

Na rynku brakuje pomp ciepła, kotłów. Na realizację zamówienia trzeba czekać nawet kilka miesięcy, a zakazy używania nieekologicznych urządzeń wchodzą w życie w dwóch województwach już z początkiem przyszłego roku

- Do końca roku jest to 90 proc. kwoty, w przyszłym roku będzie 70 proc., ale to nadal nawet do kilkudziesięciu tysięcy zł - mówi dr Justyna Glusman, dyrektorka koordynatorka ds. zrównoważonego rozwoju i zieleni m.st. Warszawy, wiceprezydent stolicy.