komunizm

Po upadku komunizmu w Polsce nie udało się rozliczyć zbrodniarzy sądowych pełniących obowiązki sędziów. Tylko symboliczne rozliczenie czynów tego typu sprawiło, że w 2001 r. niemiecki Instytut Maxa Plancka Zagranicznego i Międzynarodowego Prawa Karnego uznał Polskę za jeden z krajów, który wobec funkcjonariuszy reżimu totalitarnego przyjął zasadę „względnej bezkarności”.

Sekretarz stanu USA Mike Pompeo powiedział we wtorek, że nikt nie powinien dać się zwieść niedzielnemu referendum na Kubie, w którym Kubańczycy zatwierdzili reformę konstytucji i potwierdzili rolę partii komunistycznej.

Najtrwalszą spuścizną po PRL jest miara wartości człowieka. Wyznacza się ją na podstawie tego, co potrafi załatwić, jakie posiada znajomości i kto jest jego patronem.

Rozpoczynająca się trzydzieści lat temu transformacja systemów komunistycznych sprawiła, że możliwa stała się nie tylko historyczna ocena ich funkcjonowania, lecz i próby rozliczenia prawnego oraz osądzenia zbrodni. Kraje, które doświadczyły totalitaryzmu, podeszły do tego zagadnienia w różny sposób.

70 lat temu, 21 grudnia 1948 r., sekretarzem generalnym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej został Bolesław Bierut. Był już wówczas prezydentem Polski, w jego rękach skupiły się więc jednocześnie najwyższa władza państwowa i partyjna.

48 lat temu, 17 grudnia 1970 r., w Gdyni wojsko otworzyło ogień do robotników idących do pracy. Było to najtragiczniejsze wydarzenie w czasie pacyfikacji robotniczych protestów na Wybrzeżu dokonanej przez władze komunistyczne - w jej wyniku zginęło 45 osób, a 1165 odniosło rany.

Główną zagadką dotyczącą stanu wojennego jest kwestia przewidywanej liczby ofiar w zależności od wariantu rozwoju wydarzeń po jego wprowadzeniu – mówi PAP dr Grzegorz Majchrzak z Instytutu Pamięci Narodowej. 37 lat temu, w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., został wprowadzony stan wojenny.

Wśród nieznanych dokumentów gen. Czesława Kiszczaka odnalezionych przez dziennikarzy Polskiego Radia i "Rzeczpospolitej" w Hoover Institution Library & Archives w Stanford w USA znalazł się list do Lecha Wałęsy z 31 maja 1993 r.

W aktach wydziału kadr i szkolenia okręgowego zarządu ministerstwa bezpieczeństwa państwowego (Stasi) NRD w Dreźnie znaleziono legitymację służbową, wystawioną przez ten zarząd dla Władimira Putina - poinformował we wtorek niemiecki dziennik "Bild".

65 lat temu, 5 grudnia 1953 r., wicedyrektor Departamentu X polskiej bezpieki Józef Światło oddał się w ręce Amerykanów. Kilka miesięcy później nagrał i wyemitował na falach Radia Wolna Europa nieco ponad setkę audycji, które w zasadniczym stopniu przyczyniły się do zakończenia najbardziej represyjnej fazy stalinizmu.

Reportaż Małgorzaty Rejmer „Błoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii” to przejmujące świadectwo ofiar okrutnego reżimu. Enver Hoxha, obsesyjnie chory na władzę tyran, przez 40 lat swoich rządów zmienił bałkański kraj w odcięty od świata bunkier. Gdy czyta się relacje ludzi, którzy przeżyli tamte czasy, można dojść do wniosku, że z tego bunkra nie było daleko do piekła.

Prymas Polski od 1948 do 1981 r., nazywany Prymasem Tysiąclecia. W trakcie jego posługi przypadała 1000-letnia rocznica chrztu Polski (1966 r.). Przygotowania do niej trwały 10 lat, a Kościół musiał „rywalizować” z obchodami 1000-lecia Państwa Polskiego, organizowanymi przez komunistów. Rządzący nie mogli jednak gorzej trafić. Musieli mierzyć się z człowiekiem nieugiętym i charyzmatycznym.

Komunistyczna Albania była jakby żywcem wyjęta z literatury Kafki i Orwella. Absurdy pojawiały się na każdym kroku - powiedziała PAP pisarka Małgorzata Rejmer. Jej najnowsza książka "Błoto słodsze niż miód" ukazała się nakładem wydawnictwa Czarne.

- Ja mam taki charakter, że nigdy się nie mszczę, naprawdę. I to było najważniejsze, ale była jeszcze argumentacja pragmatyczna – przecież gdybym szukał zemsty, mógłbym zginąć. Wiedziałem, z kim mam do czynienia, i do czego ci ludzie są zdolni. Po co mi to, osierocić dzieci? - z Romanem Kluską rozmawia Robert Mazurek.

Pontyfikat św. Jana Pawła II i jego pielgrzymki obfitowały w wiele bezprecedensowych wydarzeń. Jednym z nich była wizyta w łódzkich zakładach „Uniontex” 13 czerwca 1987 r., gdzie po raz pierwszy podczas swojego pontyfikatu Ojciec Święty spotkał się z przedstawicielami polskiego świata pracy – włókniarkami – w ich zakładzie pracy.

Gdyby nie Jan Paweł II, to nie byłoby tak szybkiego upadku komunizmu; gniłby jeszcze przez kilka pokoleń - mówi PAP prezes IPN Jarosław Szarek. Papież jako Polak - jak podkreśla - dobrze znał formy zniewalania przez komunizm, dlatego wiedział jak z nim walczyć.

Na stanowiska ambasadorskich i kierowniczych w centrali MSZ nie ma obecnie osób, które były na listach współpracowników służb komunistycznych; nie znaczy to, że nie ma ich w ogóle w MSZ - powiedział we wtorek w Sejmie szef MSZ Jacek Czaputowicz. Według szacunków resortu ok. 40 takich osób nadal pracuje w MSZ.