historia polski

100 lat temu, 24 września 1918 r., w Dzikowie pod Tarnobrzegiem urodził się Hieronim Dekutowski, "Zapora", żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cichociemny, legendarny dowódca oddziałów partyzanckich AK i WiN. Skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci, został stracony 7 marca 1949 r. w więzieniu MBP na warszawskim Mokotowie.

Zakupione przez Polskę Archiwum Eissa potwierdza, że państwo polskie nie było obojętne wobec krzywdy Żydów - powiedział PAP wicepremier, minister kultury Piotr Gliński. Wszędzie, gdzie było to możliwe urzędnicy państwa polskiego, często z narażeniem życia, pomagali Żydom - podkreślił.

Obraz Bernarda Bellotta "Widok Kapitolu z kościołem Santa Maria in Aracoeli", wykonany na zmówienie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego - po 200 latach powrócił do Zamku Królewskiego w Warszawie. "To jest odbudowa kolekcji narodowej sztuki" - podkreślił dyrektor Zamku prof. Wojciech Fałkowski.

To one zbudowały potęgę przemysłową Łodzi, ale w każdym systemie - czy kapitalizmie, czy PRL-u - łódzkie robotnice były wykorzystywane. Transformacja przyniosła im bezrobocie i degradację w pamięci historycznej - mówi PAP Marta Madejska, autorka "Alei włókniarek".

Ta książka to bomba. Z pozoru kolejny reportaż wydany przez specjalizujące się w tym gatunku Wydawnictwo Czarne, ale tak naprawdę jedna z najlepszych książek o społecznej historii Polski, jakie w ostatnich latach czytałem.

Powieść pytań bez odpowiedzi, wołanie o Polskę obywatelską i sprawiedliwą, ale jednocześnie narodową - tak widział "Przedwiośnie" Stefan Żeromski. "Dawniej zarzucano tej książce propagowanie komunizmu, teraz nie dostrzegamy jej warstwy ironicznej" - mówi prof. Maria Olszewska.

Władysław Gomułka był chyba najsilniejszą osobowością wśród komunistów. Kolejne lata powojennej historii Polski były wyznaczane przez jego wzloty i upadki. Pierwszy z nich rozegrał się między 31 sierpnia a 2 września 1948 r.

Porozumienia Sierpniowe to fundament naszego nowego bytu, odzyskanej niepodległości naszego państwa - mówi PAP Andrzej Kołodziej, w sierpniu 1980 r. przewodniczący komitetu strajkowego gdyńskiej stoczni im. Komuny Paryskiej i jeden z sygnatariuszy Porozumień Sierpniowych, działacz „Solidarności” i „Solidarności Walczącej”.

75 lat temu, 20 sierpnia 1943 r., podczas ataku na niemiecką strażnicę graniczną w Sieczychach koło Wyszkowa zginął Tadeusz Zawadzki, harcmistrz, ppor. Armii Krajowej, legendarny bohater książki Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec”, odznaczony Orderem Virtuti Militari V kl. oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

Polska w przed rozbiorowych granicach, rządzona wraz z Rosją przez Romanowów - ta wizja księcia Czartoryskiego zauroczyła Aleksandra I. Jej realizacja dawała carowi możliwość osiągnięcia pozycji najpotężniejszego władcy Europy.

W polskiej kulturze i naszym języku zakodowane jest przekonanie, że posiadanie suwerennego państwa nie jest oczywistością, nie jest dane raz na zawsze – mówi PAP prof. Piotr Tadeusz Kwiatkowski, autor książki „Odzyskanie niepodległości w polskiej pamięci zbiorowej”.

"Halo, tu mówi +Błyskawica+! Stacja Nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32, 8 oraz 52, 1 m. Duch Warszawy jest wspaniały" - to pierwsze słowa, jakie na falach powstańczej radiostacji "Błyskawica" popłynęły w eter 8 sierpnia 1944 r. o godz. 9.45.

Namalowane przez Waldemara Świerzego portrety 49 władców Polski zestawione z reprodukcjami Pocztu Królów Polski Jana Matejki i opatrzone historycznymi komentarzami dotyczącymi sportretowanych postaci od piątku prezentowane będą na wystawie w Muzeum Miasta Łodzi.

35 lat temu, 22 lipca 1983 r., zniesiono w Polsce obowiązujący od dwudziestu miesięcy stan wojenny. Jego formalne zakończenie nie oznaczało pełnego powrotu do względnych swobód sprzed jego wprowadzenia. Niektórzy historycy nawet nazywają kolejne lata istnienia PRL „stanem powojennym”.

Tacy ludzie jak Wałęsa, Geremek, Mazowiecki i Michnik w planach Jaruzelskiego mogli wrócić do polityki i trafić do parlamentu, ale nie pod szyldem dawnej „Solidarności” – mówi PAP prof. Antoni Dudek, historyk z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. 30 lat temu, 21 lipca 1988 r., mecenas Władysław Siła-Nowicki dostarczył szefowi MSW, gen. Czesławowi Kiszczakowi, poufny list Lecha Wałęsy zawierający zgodę na podjęcie rozmów politycznych. Był to początek drogi do spotkań w Magdalence i okrągłego stołu.