ETPC

Za publikacje w internecie naruszające interes pracodawcy nadal można zwolnić z pracy. A dzięki orzeczeniu europejskiego trybunału polskim sądom łatwiej będzie orzekać w podobnych sprawach.

W zeszłym tygodniu w internecie pojawiła się wiadomość o wygranej w Strasburgu redaktora Wojciecha Cieśli, skazanego w 2013 r. za zniesławienie. Wygrana jest i owszem, ale nie w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a z przyznaniem się rządu Rzeczypospolitej do naruszenia swobody wypowiedzi dziennikarza.

Europejski Trybunał Praw Człowieka niejednokrotnie miał okazję wypowiadać się na temat potrzeby ochrony środowiska. Najczęściej działo się to na gruncie art. 8 (prawo do życia prywatnego), gdy zwiększony hałas bądź zanieczyszczenia uniemożliwiały spokojne funkcjonowanie jednostce. W ostatnim tygodniu ETPC nieoczekiwanie odniósł się do ekologii w sprawie Yasar p. Rumunii (skarga nr 64863/13) dotyczącej prawa własności.

Wydalony do Iraku doktorant UJ Ameer Alkhawlany skierował skargę na Polskę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Irakijczyk domaga się oczyszczenia go z zarzutów, zadośćuczynienia w kwocie 25 tys. euro i pozwolenia swobodnego poruszania się po strefie Schengen.

Tam, gdzie społeczeństwo obywatelskie i przestrzeń dla organizacji pozarządowych są ograniczane, ważne stają się pozaprawne instrumenty walki o prawa człowieka. Należą do nich milczące protesty czy flash moby – niespodziewane gromadzenie się w miejscu publicznym w celu przeprowadzenia krótkotrwałego zdarzenia, zazwyczaj zaskakującego dla przypadkowych świadków.

Brak odszkodowania za przymusowy ubój bydła nie oznacza automatycznie naruszenia prawa własności przedsiębiorstw rolnych. Taki wniosek wynika z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 12 listopada 2019 r. w sprawie S.A. Bio d’Ardennes przeciwko Belgii (skarga nr 44457/11).

Herbai, obywatel Węgier, pracował w dziale kadr banku i regularnie pisywał artykuły na portalu internetowym poświęconym kwestiom pracowniczym. W 2011 r. został zwolniony. Zarzucono mu, że jego artykuły naruszały standardy poufności i godziły w interesy instytucji, a pozycja w banku dawała mu dostęp do informacji powiązanych z interesem finansowym firmy.

Większość skarżących oraz ich pełnomocników otwiera szampana w momencie uzyskania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Celebracja wydaje się jednak przedwczesna. Prawdziwym sukcesem jest usunięcie naruszenia w sposób na tyle trwały, aby nie mogło się ono powtórzyć w przyszłości.

Europejski Trybunał Praw Człowieka wypowiedział się po raz kolejny na temat odmowy służby wojskowej ze względu na przekonania religijne. Tym razem trybunał pochylił się nad sprawą pięciu skarżących z Azerbejdżanu, świadków Jehowy. Na podstawie azerskiego kodeksu karnego zostali oni skazani na kary pozbawienia wolności i grzywny.

Czy najnowszy wyrok strasburskiego trybunału w sprawie ukrytego monitoringu będzie mieć wpływ na orzecznictwo polskich sądów? Zdaniem części ekspertów polskie sądy muszą go uwzględniać. Zdaniem innych – najpierw trzeba zmienić nasze przepisy.

Mehmet Atilla Çapın, obywatel turecki, w wieku czterech lat został umieszczony w sierocińcu po tym, jak jego matka wyszła po raz drugi za mąż. W tym czasie wierzył, że jego biologiczny ojciec – pierwszy mąż jego matki – zginął w wypadku drogowym.

Uzasadnione podejrzenie poważnych uchybień pracowniczych oraz ryzyko dużych strat firmy w pewnych sytuacjach może usprawiedliwiać stosowanie ukrytego nadzoru za pomocą kamer wideo. Nie narusza to prawa do prywatności ani sprawiedliwego procesu. Tak uznała Wielka Izba Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w składzie 17 sędziów (głosami 14 sędziów przy trzech zdaniach odrębnych).

Skazanie prawnika za skargę na sędziego narusza wolność słowa – do takiego wniosku doszedł Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 8 października 2019 r. w sprawie L.P. i Carvalho przeciwko Portugalii (skargi nr 24845/13 oraz 49103/15). Okazją do wydania tego wyroku były dwie skargi portugalskich prawników połączone do wspólnego rozpoznania.

Fakt, że w mediach zaatakowano słownie dużą grupę osób, nie wymieniając ich indywidualnie, nie oznacza bynajmniej, że swego dobrego imienia nie może bronić jeden z członków spostponowanej grupy. Wynika tak z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Lewit przeciwko Austrii.

ETPC w wyroku w sprawie Orlovič p. Bośni i Hercegowinie (skarga nr 16332/18) zmierzył się z konsekwencjami wojny i przesiedleń. Skarżącymi było 20 członków rodziny ze Srebrenicy . W latach 1992–1995 musieli uciekać z terenu objętego wojną. W 1998 r., w wyniku procedury wywłaszczeniowej, ich pozostawiony majątek został przekazany Serbskiemu Kościołowi Prawosławnemu. O prowadzonym postępowaniu skarżących nie poinformowano.

Polska zapłaci za nieprawidłowości przy wyjaśnianiu zarzutów dotyczących pobicia zatrzymanego.

Europejski Trybunał Praw Człowieka, na kanwie sprawy Prianisznikowa, miał okazję rozstrzygnąć, czy gwarancje wolności słowa mają zastosowanie do wypowiedzi erotycznej. Skarżącym był producent filmów erotycznych, posiadający prawa do ponad 1500 takich obrazów.

Sprawa Glaisen p. Szwajcarii (skarga nr 40477/13) wydaje się błaha. Skarżący – przemieszczający się na wózku inwalidzkim – chciał się dostać do konkretnego kina w Genewie na pokaz filmu, którego nie było repertuarze innych kin. Nie było jednak rampy podjazdowej. Pomimo próśb żaden z pracowników kina nie pomógł skarżącemu, choć z pomocą mógłby się dostać do sali. Skarżący zwrócił się do szwajcarskich sądów, wskazując, że spółka prowadząca kino dopuściła się dyskryminacji.