ekonomia

Stare przyzwyczajenia umierają powoli. Świat finansów i ekonomii, szczególnie w stosowanej jego części, zgodnie z naturą ludzką, uwielbia uproszczenia – więc po latach praktyki zapomina o prawdziwej istocie zjawisk.

Problem rosnących nierówności dochodowych sprawia, że chcemy dogłębnie poznać przyczyny procesu. Jednym z najbardziej oczywistych „podejrzanych” jest nasze pochodzenie. Ale co konkretnie przekazują rodzice: geny czy kapitał społeczny? Co determinuje nasz sukces: wrodzone zdolności czy ciężka praca nad sobą?

Nie sądzę, aby to naród wybrał kierunek transformacji, jeśli przez ów kierunek rozumieć model kapitalizmu (a jest ich kilka). Z pewnością naród słusznie nie chciał tego, co było, czyli realnego socjalizmu. O tym jednak, w którą konkretnie stronę pójdziemy, zdecydowali jak zwykle politycy, ekonomiści i dziennikarze. W tym sensie nie ulega dla mnie żadnej wątpliwości, że mieliśmy do czynienia z paternalizmem, czyli wyborem przez innych tego, co powinniśmy chcieć.

Wybierając PiS do władzy, wiedzieliśmy, że nie jest to partia ekonomicznych merytokratów, którzy korzystają z najlepszej dostępnej teorii ekonomicznej, która to teoria interwencję gospodarczą dopuszcza, ale darzy ograniczonym zaufaniem. Socjalno-etatystyczny rys ideologii PiS był przecież powszechnie znany i tylko skrajny analfabetyzm ekonomiczny mógłby wytłumaczyć ślepotę na fakt, że rodzi on ryzyka takie, jak wysoka inflacja. Przyjmując jałmużnę znaną jako 500+, akceptując odwrót od prywatyzacji i rozbudowę sektora publicznego, zgodziliśmy się na nie.

Ostatnio mówi się i pisze o tym trochę rzadziej. Jakby czas faktycznie uśmierzył nieco ból spowodowany wybuchem kryzysu roku 2008. Ci wszyscy, którzy już dekadę temu śledzili sprawy życia gospodarczego, pamiętają pewnie doskonale, jakim szokiem było powszechne odkrycie, że ekonomiści nie mają zdolności paranormalnych. I nie umieją przewidywać przyszłości.

Firmy szukają alternatywy dla chińskich producentów oraz klientów na towary, których nie mogą sprzedać w Państwie Środka. Zdecydowana większość liczy jednak, że epidemia przeminie i nie uderzy w fundamenty globalnej gospodarki.

- Konkurencja jest naczelną zasadą kapitalizmu, ale my uczyniliśmy z niej bożka, ideę o statusie dogmatu - mówi w wywiadzie dla DGP Maciej Grodzicki dr ekonomii z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest autorem książki „Konwergencja w warunkach integracji gospodarczej. Grupa Wyszehradzka w globalnych łańcuchach wartości”.

Polityku, zanim zaczniesz mówić, że nie ma drożyzny, postawisz tezę o uszczęśliwiającym boomie gospodarczym, zapamiętaj: argumenty, którymi się za chwilę posłużysz, są ułomne. Bo przecież powołasz się na inflację i PKB, prawda?

W piątek zaczyna czas dużej niepewności co do tego, jak będą wyglądały wzajemne relacje między Polską a Wielką Brytanią od 2021 r. - ocenił w rozmowie z PAP Jakub Sawulski z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

To przede wszystkim niska cena, a nie jakość decyduje o przewadze konkurencyjnej polskich firm na najważniejszym rynku, czyli w Niemczech.

Rząd, planując gwałtowne podniesie minimalnych wynagrodzeń o blisko 80 proc. w ciągu pięciu lat, proponuje eksperyment ekonomiczny, który nie miał jeszcze precedensu. Jaki będzie jego wpływ na gospodarkę realną i rynek pracy?

Kevin Daly: Moment na zwiększenie wydatków, który wybrał wasz kraj, okazał się zadziwiająco trafny. Po części to efekt polityki i dobrze zaprojektowanych programów, a w dużej mierze po prostu szczęścia.

Gdyby rację miał Adam Smith, to szanse powodzenia Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy byłyby żadne. Tymczasem za nami już 28. finał, a wielkość każdej ze zbiórek każe nam sądzić, że albo koncepcja człowieka racjonalnego nie ma zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością, albo wszyscy darczyńcy są nieracjonalni.