DNA

Jeśli odziedziczyłeś geny gorsze, to choćby twoim życiem zawiadywali dietetyk, trener personalny oraz konsylium medyków, opuścisz ten łez padół szybko i w bólach. Po co się więc starać? A jednak przekonanie, że jesteśmy marionetką w rękach nieubłaganej biologii, jest błędne. Co więcej, hołdowanie mu skraca nasze życie

Czy geny decydują o naszych preferencjach kulinarnych? Czy mają wpływ na to, czy jesteśmy szczupli lub otyli? Te i inne pytania były tematem rozmowy między Szymonem Glonkiem, prowadzącym "Z pierwszej strony", a Dominiką Tomaszewską, dietetyczką kliniczną i diagnostką laboratoryjną.

Uzależnienie wykonania badań genetycznych od woli matki bądź ojca prowadzi do tego, że sprawy o ustalenie ojcostwa lub macierzyństwa trwają nawet pięć lat.

W lipcu 2008 r. serbska policja otrzymała informację, że skarżący – Dragan Petrović – mógł być zaangażowany w ciężkie pobicie ze skutkiem śmiertelnym. Sędzia śledczy zarządził przeszukanie mieszkania skarżącego i pobranie próbki śliny.

Wyobraźmy sobie świat bez głodu. Trudne? Oczywiście, w końcu świat bez głodu obiecuje się nam od kilkudziesięciu lat i obietnica ta jak na razie się nie zmaterializowała. Naciągane? W takim razie podbijmy jeszcze stawkę. Wyobraźmy sobie znany nam świat, ale bez głodu i bez malarii. I bez AIDS, raka, wielu niezwykle rzadkich chorób, wobec których dzisiejsza medycyna bezradnie rozkłada ręce i jest w stanie jedynie zaproponować działania polepszające jakość życia i komfort śmierci. Albo przynajmniej z tymi chorobami sprowadzonymi do statusu zdrowotnej uciążliwości.

Siedem lat po brutalnym napadzie na firmę w Markach, podczas którego skradziono 70 tys. zł, policja zatrzymała jednego z prawdopodobnych sprawców. Mężczyzna został zatrzymany w związku z zupełnie innym przestępstwem. Zdradziły go ślady DNA, które zostawił na miejscu przestępstwa w Markach.

- W 2012 roku w Stanach Zjednoczonych pewien bezdomny został oskarżony o zabójstwo multimilionera, bo na ciele denata ujawniono DNA tego włóczęgi. Groziła mu za ten czyn kara śmieci. I wszystko byłoby spójne, gdyby nie to, że bezdomny w chwili zdarzenia leżał nieprzytomny na OIOM-ie pod ścisłym nadzorem lekarskim i w żaden sposób nie mógł dokonać zabójstwa. Okazało się - dopiero w toku procesu - że ratownicy medyczni, którzy udzielali pomocy pokrzywdzonemu trzy godziny wcześniej, przenieśli DNA oskarżonego na zabitego mężczyznę. Ten człowiek miał niepodważalne alibi, a mimo wszystko prokuratorzy postawili go w stan oskarżenia. Nie rozumieli, jak to się stało, że DNA "przeszło" z osoby na osobę - opowiada Ryszard Pawłowski, profesor nauk medycznych, kierownik pracowni biologii i genetyki sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dowód z opinii biegłego w zakresie badań DNA to mocny dowód, ale nie musi przesądzać o winie oskarżonego. Sam fakt znalezienia czyichś śladów na ciele ofiary lub w jej mieszkaniu nie świadczy o tym, że ta osoba popełniła przestępstwo.

Kilka ośrodków naukowych chciałoby przeprowadzić badania DNA szczątków książąt, w tym średniowiecznych władców Polski Władysława I Hermana i Bolesława III Krzywoustego, którzy spoczywają w katedrze w Płocku. Biskup płocki Piotr Libera nie wyklucza takiej możliwości.

Odpowiedzą na każde pytanie, rozwieją wątpliwości. Również te dotyczące intymnych sfer naszego życia. Staliśmy się fanami testów genetycznych. Ale to ślepa miłość. Bo rynek badań DNA nie podlega żadnej kontroli, a rządzą nim reguły zbliżone do tych z Dzikiego Zachodu.

Wojsko bada DNA żołnierzy, którzy mają pełnić służbę poza granicami kraju; zgromadzone dane są przydatne w przypadku konieczności identyfikacji śladów biologicznych - nie tylko poległych czy rannych, ale także zaginionych. To nieśmiertelnik XXI w. – mówią wojskowi.