budżet obywatelski

Dawno, dawno temu (a konkretnie w 2019 r.), za siedmioma górami, za siedmioma lasami (a konkretnie w Warszawie) mieszkańcy stołecznego Targówka doszli do zatrważającego wniosku, że gdy są poza domem, np. wyjdą po zakupy albo na pocztę, to nie ma gdzie usiąść.

W poszukiwaniu pieniędzy samorządy czasowo je zawieszają. Tymczasem w przypadku dużych miast jest to niezgodne z prawem. A tam, gdzie budżety były fakultatywne, lecz procedura ruszyła, może to rodzić problemy

Krzysztof Izdebski: Mogły być polem do dyskusji o rozwoju miasta czy dzielnicy, a stały się plebiscytami. To powoduje, że zainteresowanie tą formą partycypacji społecznej jest coraz mniejsze.

W wielu miastach ruszają właśnie kolejne edycje budżetów obywatelskich. Warto przyjrzeć się ramom prawnym, w których te projekty funkcjonują.

Gminy tworzą fundusze sołeckie, a rząd nie ma dość pieniędzy na refundację części finansowanych z nich wydatków

Ich zdaniem przy rozdziale środków rząd powinien skorzystać z już istniejących mechanizmów, np. funduszy sołeckich

Miejskim włodarzom nie podoba się pomysł PiS, by tworzenie funduszy na realizację pomysłów mieszkańców było obowiązkowe. Część miast musiałaby też zwiększyć ilość pieniędzy przeznaczanych co roku na ten cel. Dlatego lokalne władze mają już swoje propozycje poprawek w projekcie ustawy

Rekordową ilość 785 propozycji zgłoszono w zakończonym właśnie naborze wniosków do czwartej edycji budżetu obywatelskiego w Częstochowie. Zweryfikowana lista zadań, na które będzie można głosować, zostanie opublikowana 21 września. Do wydania jest ponad 8,6 mln zł.

Ponad 300 propozycji zadań przedstawili mieszkańcy regionu w ramach pierwszej edycji budżetu obywatelskiego woj. łódzkiego. Na realizację budżetu samorząd przeznaczył 5 mln zł. O ich podziale zadecyduje głosowanie mieszkańców, które odbędzie się jesienią.

Budowy promoroweru, nurkowiska albo wybiegu dla psów chcieliby mieszkańcy Olsztyna, którzy takie pomysły zgłosili do budżetu obywatelskiego. Olsztynianie złożyli ponad 180 wniosków, niektóre z nich będą miały szansę na realizację w 2018 r.

W Łódzkiem ruszyła pierwsza edycja budżetu obywatelskiego. Na urzeczywistnienie projektów, które jeszcze w tym roku zaproponują i wybiorą w głosowaniu mieszkańcy regionu, przeznaczono 5 mln zł. Propozycje będą realizowane w przyszłym roku.

Budżet obywatelski, zwany również budżetem partycypacyjnym, to proces decyzyjny, podczas którego mieszkańcy miasta, gminy, osiedla otrzymują możliwość współdecydowania o sposobie wydawania części środków budżetowych. Dzięki korzystaniu z jego mechanizmów mogą zgłaszać inicjatywy dotyczące najpotrzebniejszych rozwiązań wpływających na zaspokojenie lokalnych potrzeb. Pionierami w dziedzinie budżetu obywatelskiego byli Brazylijczycy. Instrument ten został wykorzystany po raz pierwszy przez władze samorządowe Porto Alegre w 1989 roku. W Polsce pierwszym samorządem, który zdecydował się na zorganizowanie budżetu obywatelskiego, był Sopot (stało się to w 2011 r.). Wszystko rozpoczęło się od przyjęcia rezolucji rady miejskiej, która wyrażała wolę wprowadzenia budżetu obywatelskiego w kwocie 3 milionów złotych. Była to deklaracja symboliczna, która miała znaleźć swoje odzwierciedlenie w uchwale budżetowej na następny rok.

Miał być zbawieniem dla lokalnych aktywistów. Dla wielu okazał się papierkiem lakmusowym pokazującym skalę urzędniczej buńczuczności.

Lokalne władze nie mogą zbierać numerów PESEL od mieszkańców biorących udział w głosowaniu nad podziałem pieniędzy z budżetu partycypacyjnego. Gmina musi więc zastosować inne metody identyfikacji.

W ostatnich dniach lokalne media w wielu miastach informują o tym, że urzędnicy się nie spisali, bowiem wiele projektów składanych w ramach budżetów partycypacyjnych nie przeszło weryfikacji. W samej tylko Warszawie odpadło 600 projektów, co stanowi blisko jedną czwartą zgłoszeń. Miejscy aktywiści już zapowiadają protesty. Mam dla nich jedną radę: najpierw zapoznajcie się z tymi pomysłami, które zostały odrzucone już na etapie weryfikacji przez urzędników.

Budżety obywatelskie, zwane też partycypacyjnymi, obowiązkowo w każdym dużym mieście – takie, wcale nie primaaprilisowe plany mają posłowie PiS. Opozycja, dziś niezbyt chętna pomysłowi wtłoczenia obywatelskich inicjatyw w ramy prawne, kiedy była u władzy, również zastanawiała się nad stworzeniem ustawowych regulacji.

Budżet obywatelski będzie obligatoryjny w każdym dużym mieście – planuje PiS. Samorządy załamują ręce.