Wielka Izba ETPC potwierdza systemowe i drastyczne naruszenia praw człowieka przez Rosję w Ukrainie

Wielka Izba orzekła jednogłośnie, że w odniesieniu do konfliktu w Ukrainie między 11 maja 2014 r. (kiedy rozpoczęły się działania wojenne) a 16 września 2022 r. (kiedy Rosja przestała być stroną Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności) miały miejsce naruszenia: art. 2 tej konwencji (prawo do życia), art. 3 (zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania), art. 4 par. 2 (zakaz pracy przymusowej), art. 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego), art. 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego), art. 9 (wolność myśli, sumienia i wyznania), art. 10 (wolność wyrażania opinii), art. 11 (wolność zgromadzeń i stowarzyszania się), art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) i art. 14 (zakaz dyskryminacji) oraz art. 1 (ochrona własności) i art. 2 Protokołu nr 1 do konwencji (prawo do nauki).

Rozpatrując skargę, trybunał nie odnosił się jedynie do interpretacji naruszeń poszczególnych przepisów konwencji, lecz także wypowiedział się w sposób jednoznaczny co do bezprecedensowego, naruszającego podstawowe zasady prawa międzynarodowego i prawa praw człowieka ataku Rosji na inne państwo. Wielka Izba podkreśliła, że charakter i skala rosyjskiej przemocy w Ukrainie zagroziły pokojowi w całej Europie. Trybunał uznał następnie w odniesieniu do kwestii jurysdykcji, że Rosja taką miała, co skutkowało powstaniem zobowiązań konwencyjnych, w odniesieniu do terytorium Ukrainy, które okupowała. Stwierdził również jednogłośnie, że Rosja była odpowiedzialna za działania i zaniechania swoich sił zbrojnych oraz separatystycznych podmiotów na wschodzie Ukrainy. Ogromna liczba dowodów przedstawionych przed trybunałem ukazała cały system bezprawnego postępowania przedstawicieli państwa rosyjskiego (sił zbrojnych i innych władz, administracji okupacyjnych oraz separatystycznych uzbrojonych grup i podmiotów) dokonywanego na masową skalę.