Wybory w Polsce nigdy nie staną się symbolem wolności

ROZMOWA

MARIUSZ JANIK:

PAUL JOHNSON*:

Berlin ma dla Zachodu olbrzymie symboliczne znaczenie. Tam w 1945 r. zakończyła się II wojna światowa - i tam rozpoczęła się zimna wojna. Również w Berlinie zimna wojna dobiegła końca. Wydarzenia w tym mieście miały też kluczowe znaczenie dla trojga ludzi, o których można powiedzieć, że ją wygrali: Ronalda Reagana, Margaret Thatcher i Jana Pawła II.

Nie ulega wątpliwości, że to wydarzenia w Polsce zapoczątkowały upadek sowieckiego imperium. Żaden historyk nie ma prawa pomijać roli, jaką odegrał w tamtych wydarzeniach naród polski.

Obaliliście komunizm, jednak zabrakło w tamtych wydarzeniach jakiegoś oczywistego, widocznego symbolu upadku systemu. Mur berliński to paskudny kawał betonu i stali, który dla ludzi na Zachodzie jest czymś łatwym do wyobrażenia. W chwili jego upadku z łatwością mogliśmy przywołać z pamięci fotografie muru i zdesperowanych ludzi, którzy ginęli, wspinając się na niego i próbując przedostać się na drugą stronę. Jedną z najważniejszych rzeczy, jakich człowiek się uczy, studiując historię, jest waga widocznych symboli.

Ja się z takim poglądem nie zgadzam. Niemcy nie są zbyt dobrzy w promowaniu siebie i własnej historii. Brakuje im w tych sprawach talentu.

W ciągu ostatnich kilu lat do Wielkiej Brytanii zjechało kilkaset tysięcy Polaków - co skądinąd jest jednym z efektów upadku komunizmu. Przez tych kilka lat Polacy udowodnili, że są najlepszymi pracownikami, jacy tu trafili przez ostatnich kilka dekad. Elektrycy, hydraulicy, mechanicy - wszyscy pracują bardzo ciężko, są niezwykle uczciwi, wierzący - to wszystko sprawia, że Polacy są w Anglii bardzo popularni. Znaleźli najwyraźniej własny sposób, by się promować.

, brytyjski historyk i dziennikarz, autor m.in. "Historii świata od 1917 r. do lat 90.", "Historii Anglików", "Krótkiej historii renesansu"