Urzędnicy tworzą organizacje pozarządowe

Według dziennika Nowyje Izwiestija na 670 tys. NGO tylko połowę można uznać za rzeczywiście niezależne. Reszta to w znacznej mierze efekt ambicji lokalnych urzędników. Ostatnio, na fali antykorupcyjnych wystąpień prezydenta Dmitrija Miedwiediewa, bardzo modne stały się np. organizacje zajmujące się walką z łapownictwem. "Nie mniej niż 70 proc. takich struktur powstało, by zarabiać pieniądze bądź dla PR jakiegoś urzędnika" - czytamy w Nowych Izwiestijach.

Tego typu praktyka jest powszechna zwłaszcza w krajach z kulejącą demokracją. ONZ ukuła dla tego typu tworów skrót GONGO, oznaczający organizację pozarządową zorganizowaną przez rząd. GONGO łatwiej otrzymać dofinansowanie z instytucji państwowych - cieszą się przecież ochroną konkretnych urzędników. Niekiedy jednak wręcz szkodzą, zamiast pomagać. - Przedstawiamy na przykład naszą ocenę tego, co się dzieje w Czeczenii - mówiła Nowym Izwiestijom Swietłana Gannuszkina z fundacji Współdziałanie Obywatelskie. - A potem pojawiają się czeczeńskie organizacje, które jeżdżą na Zachód i mówią, że w Czeczenii wszystko jest w porządku, wszystko się rozwija. A my - jak widzicie - stajemy się tymi, którym nic się nie podoba, więc państwo nie da nam ani grosza - dodawała.

Dotarliśmy do jednej z takich fundacji typu GONGO. Dzieci Ulicy (DU) to organizacja zajmująca się - według statutu - pozbawioną opieki młodzieżą. - Nie słyszeliśmy o przypadkach fałszywych NGO - przekonuje nas jej szefowa Swietłana Wołkowa. Po chwili rozmowy okazuje się, że formalnie pozarządowe DU są... organizacją należącą do państwa. - Ale współpracujemy z wieloma zupełnie niezależnymi stowarzyszeniami - zastrzega Wołkowa i podaje nam numer do jednej z nich. Instytut Rozwoju Inicjatyw Młodzieży (IRIM) niedawno dostał od państwa 200 tys. rubli (20 tys. zł) grantu. Celem statutowym organizacji jest walka z patologiami wśród młodych ludzi. Czy to znaczy, że IRIM pracuje z trudną młodzieżą? - Nie, nasza działalność ma raczej ogólny charakter. Z jej finansowaniem nie mamy najmniejszych problemów - mówi nam jej przedstawicielka. Nie chce się przedstawić ani powiedzieć, kto jest założycielem organizacji. Dopiero gdy nalegamy, okazuje się, że na pomysł założenia IRIM wpadła... Swietłana Wołkowa, nasza poprzednia rozmówczyni.

W USA istnieje oddzielne słowo na tego typu działalność pod przykrywką: astroturfing. W wolnym tłumaczeniu znaczy tyle, co "rozsiewanie sztucznej trawy" (od AstroTurf, producenta tego typu produktu). Przykładów pozornie spontanicznych akcji, które faktycznie mają wspomagać polityków bądź biznes, jest wiele.

W sierpniu 2009 r. ujawniono, że kilka firm z branży naftowej (m.in. Exxon, Shell i BP) wynajęło pracowników, którzy jako członkowie NGO pod nazwą Energy Citizen mieli oddolnie organizować protesty przeciwko jednej z proekologicznych ustaw. Różnica między USA a Rosją polega jednak na tym, że nad Wołgą fałszywe NGO zaczynają wygrywać z prawdziwymi. - W najgorszym scenariuszu po prostu nas usuną z rynku - mówiła mediom szefowa fundacji Prawa Matki Wieronika Marczenko.

@RY1@i02/2010/039/i02.2010.039.000.011a.001.jpg@RY2@

Fot. AFP

Ekolodzy przeciw budowie rurociągu w pobliżu Bajkału

dgp@infor.pl