Jakie zmiany wprowadza nowelizacja ustawy o odpowiedzialności

Uchwalone przepisy zmieniające ustawę o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w odniesieniu do zamówień publicznych wprowadzają dwie istotne regulacje. Po pierwsze, rozszerzają zakres podmiotowy osób objętych odpowiedzialnością. Po drugie, rozszerzają katalog okoliczności skutkujących naruszeniem dyscypliny finansowej. Wskazać należy bowiem w szczególności na większą liczbę przesłanek w art. 17 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz doprecyzowanie tych przesłanek.

Zmiany podmiotowe wprowadzają odpowiedzialność pracowników i innych osób, których obowiązki wynikają wprost z przepisów ustawy, lub którym powierzono obowiązki na podstawie obowiązujących przepisów. Ponadto rozszerzony krąg osób wykonujących czynności przewidziane w przepisach o zamówieniach publicznych obejmuje inne niż pracownicy osoby, którym zamawiający powierzył przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia, działające jako pełnomocnicy zamawiającego.

Zwrócić należy również uwagę na dodany art. 4a, zgodnie z którym odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegać będą osoby zobowiązane do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, w tym osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu realizującego taki projekt, którym przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub które wykorzystują takie środki.

Przepis ten rozszerza krąg osób objętych odpowiedzialnością, o ile przy realizacji projektów finansowanych ze środków unijnych / zagranicznych będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych.

Zmienione przepisy zwiększają liczbę przesłanek uzasadniających postawienie zarzutu o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W dotychczasowym stanie prawnym odpowiedzialność nie była dochodzona w stosunku do osób dokonujących poszczególnych czynności w toku przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zrezygnowano z zasady, zgodnie z którą odpowiedzialność ta jest dochodzona przede wszystkim wobec osób, które udzielały zamówienia, a wprowadzono odpowiedzialność również innych osób dokonujących czynności w toku przygotowania i przeprowadzenia postępowania. Czynności te obejmują działania lub zaniechania naruszające przepisy o zamówieniach publicznych (art. 22 ust. 4, art. 29, 32, 34 i 40, art. 62 ust. 2, art. 67 ust. 2, art. 91 i 95 prawa zamówień publicznych). Praktyka pokazuje bowiem, że to w zakresie takich czynności zamawiający popełniają najwięcej błędów.

Istotną zmianą jest wprowadzenie jako samodzielnych przesłanek powstania odpowiedzialności dyscyplinarnej z tytułu czynności dotyczących określenia przedmiotu zamówienia oraz opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w sposób mogący utrudniać uczciwą konkurencję, jak również te czynności. Użyte w art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o odpowiedzialności sformułowanie "sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję" oznacza, że już samo uprawdopodobnienie utrudnienia konkurencji poprzez czynności podjęte przez zamawiającego (kierownika i osób wykonujących czynności w postępowaniu z ramienia zamawiającego) uzasadniać będzie postawienie zarzutów o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W aktualnym brzmieniu art. 17 ust. 1 pkt 3 stanowi o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych poprzez określenie przedmiotu zamówienia lub warunków w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji, a tym samym wymaga wykazania faktycznego naruszenia zasady konkurencyjności przez zamawiającego. Znacząca będzie również przesłanka wymieniona w art. 17 ust. 1 pkt 2, odnosząca się do ustalenia wartości szacunkowej zamówienia publicznego lub jego części, które to ustalenie miało wpływ na obowiązek stosowania przepisów o zamówieniach publicznych lub na stosowanie tych przepisów w odniesieniu do zamówień o niższej wartości.

O ile założone cele nowelizacji zostaną osiągnięte, zmiana katalogu przesłanek uzasadniających postawienie zarzutu o naruszenie dyscypliny finansów publicznych w odniesieniu do realizacji zamówień publicznych, jak również rozszerzenie kręgu osób odpowiedzialnych za naruszenie dyscypliny, może mieć z dużym prawdopodobieństwem skutek w postaci zwiększenia liczby postępowań wszczynanych przez rzecznika dyscypliny finansów publicznych oraz zwiększenia liczby osób ukaranych za naruszenie dyscypliny finansowej.

@RY1@i02/2011/206/i02.2011.206.07100090f.802.jpg@RY2@

Agnieszka Kurowska ,prawnik, Instytut Zamówień Publicznych

Not. ŁZ