Pełnomocnictwo przed KIO

Ustawa Prawo zamówień publicznych (PZP) nie reguluje kwestii pełnomocnictwa do reprezentowania wykonawców i zamawiających w sprawach przed Krajową Izbą Odwoławczą. Kwestia kręgu osób uprawnionych do reprezentacji została uregulowana zarówno w Kodeksie postępowania cywilnego jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ustawodawca przepisem art. 185 ust. 7 ustawy Prawo zamówień publicznych założył, iż do postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu przed sądem polubownym (arbitrażowym), jeżeli ustawa Prawo zamówień publicznych nie stanowi inaczej. Tym samym ustawodawca wskazał, jakie reguły postępowania należy respektować przy postępowania odwoławczym na gruncie ustawy PZP.

Pierwszeństwo ustawy

Mając na uwadze, iż odwołanie jest środkiem ochrony prawnej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, należy przyjąć, iż w pierwszej kolejności zarówno do samego odwołania, jak również do postępowania odwoławczego należy stosować przepisy ustawy PZP. Mając na uwadze, iż ustawa PZP nie reguluje kwestii kręgu osób uprawnionych do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą, zasadniczo należałoby się odwołać do Kodeksu postępowania cywilnego, a konkretnie do przepisów art. 1154-1217 k.p.c.

Pełnomocnik przed arbitrażem

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie rozstrzygają kwestii kto może być pełnomocnikiem w postępowaniu przed sądem polubownym. W przypadku postępowania arbitrażowego stosuje się przepisy ogólne kodeksu postępowania cywilnego, a więc w szczególności art. 87 k.p.c., który w sposób jednoznaczny określa krąg podmiotów, które mogą być pełnomocnikiem przed sądem powszechnym.

Nasuwa się pytanie, czy pełnomocnikiem przed Krajową Izbą Odwoławczą może być tylko osoba uprawniona do występowania przed sądem powszechnym? Na to pytanie należy odpowiedzieć przecząco.

Po pierwsze należy wskazać, że odesłanie do przepisów o postępowaniu przed sądem polubownym nie ma charakteru przypadkowego, lecz zmierza do stosowania regulacji, która ma charakter najbardziej odformalizowany w zakresie regulacji objętych procedurą cywilną. Oznacza to, że należy stosować tylko przepisy o sądzie polubownym, bez stosowania zasad postępowania procesowego objętego procedurą cywilną.

Po drugie należy przyjąć, iż zastosowanie znajdą, na podstawie art. 14 ustawy PZP, przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące pełnomocnictwa. Warto w tym miejscu powołać się na zasługujące na aprobatę stanowisko Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt: VII Ga 36/09, niepubl.), gdzie sąd przyjął, iż przepisy ustawy PZP i kodeksu postępowania cywilnego w zakresie postępowania przed sądem polubownym niewątpliwie nie regulują kwestii pełnomocnictwa, stąd zajdzie konieczność ustalenia jakie unormowanie dotyczące tego zagadnienia będzie miało zastosowanie w postępowaniu odwoławczym w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Ustalenie to rozpocząć należy od przepisów ustawy PZP, gdyż postępowanie odwoławcze jest częścią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które regulowane jest przez tę właśnie ustawę.

Kodeks cywilny

Zauważyć przy tym należy, iż odesłanie z art. 184 ust. 6 ustawy PZP (po nowelizacji art. 185 ust. 7 tej ustawy) ma charakter szczególny, wyjątkowy, i w pierwszej kolejności należy stosować przepisy ustawy PZP, na co wskazuje zawarty w art. 184 ust. 6 tej ustawy (po nowelizacji art. 185 ust. 7 tej ustawy) zwrot, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z tego względu odesłanie to winno być interpretowane i stosowane ściśle. Konkluzja ta prowadzi do wniosku, że brak regulacji dotyczących pełnomocnictwa w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, do których odsyła przepis art. 184 ust. 6 tej ustawy (po nowelizacji art. 185 ust. 7 tej ustawy), skutkuje tym, że poszukując regulacji dotyczących tej kwestii należy powrócić na grunt ustawy PZP, nie zaś - za pośrednictwem przepisu art. 13 par. 2 k.p.c. - przechodzić do innych przepisów kodeksu postępowania cywilnego aniżeli te wskazane w odesłaniu ustawowym z art. 184 ust. 6 tej ustawy (po nowelizacji art. 185 ust. 7 tej ustawy). Ustawa PZP w art. 14 stanowi zaś, iż do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy PZP nie stanowią inaczej. Wniesienie przez wykonawcę odwołania jest czynnością podejmowaną w postępowaniu o udzielenie zamówienia, stąd znajdą do niej zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego. Z uwagi na to, że w przeciwieństwie do regulacji zawartej w art. 184 ust. 6 ustawy PZP (po nowelizacji art. 185 ust. 7 tej ustawy) odsyłającej tylko do wskazanych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, dyspozycja przepisu art. 14 ustawy PZP obejmuje całość przepisów Kodeksu cywilnego, uzasadnione jest stanowisko, według którego w postępowaniu odwoławczym do kwestii dotyczących pełnomocnictwa stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Pogląd ten został podzielony również w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej (orzeczenie KIO z 10 marca 2009 roku, sygn. akt KIO/UZP 231/09). W świetle tego nie ma podstaw do przyjęcia, że pełnomocnictwo do wniesienia odwołania jest pełnomocnictwem procesowym, regulowanym przez przepisy art. 86 i n. k.p.c.

Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska jest dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika każdej osoby fizycznej posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych. Stanowisko takie niewątpliwie zasługuje na aprobatę i przyjęcie go w praktyce orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej należy ocenić bardzo pozytywnie.

Łukasz Mackiewicz

prawnik