KIO może nakazać unieważnienie przetargu

Błędy na etapie przetargu mogą mieć nie tylko wpływ na zachwianie zasady uczciwej konkurencji (a na tej regule opiera się cała legislacja UE), ale także stanowią realne zagrożenie nieprawidłowego wykonania umowy. Zamawiający nie powinien liczyć na to, że nawet rażące nieprawidłowości nie doprowadzą do upadku postępowania. Krajowa Izba Odwoławcza nie ma wprawdzie już uprawnienia do unieważniania postępowania z urzędu, ale istnieje pogląd, zgodnie z którym KIO może to uczynić na wniosek wykonawcy, nakazując zamawiającemu unieważnienie postępowania. Niektóre zarzuty stawiane w odwołaniach nie mogą bowiem skutkować niczym innym, jak tylko unieważnieniem przetargu. Wbrew pozorom często przyjmuje się, że wykonawcy mogą domagać się unieważnienia przetargu. Tyle że nawet jeśli izba uwzględni ich zarzuty, nie unieważni przetargu, tylko nakaże jego unieważnienie przez zamawiającego.

Przykładowo, wyrokiem z 28 kwietnia 2009 r. (sygn. akt KIO/UZP 496/09) KIO uwzględniła odwołanie i nakazała unieważnienie postępowania. Sprawa dotyczyła przetargu na usługi transportu sanitarnego pacjentów. Jeden z wykonawców wniósł protest na zapisy s.i.w.z., twierdząc, że zamawiający nieprawidłowo opisał warunki przetargu (m.in. dotyczące daty produkcji i rejestracji środków transportu). Skład orzekający KIO przychylił się do poglądu odwołującego, że nieuprawnione jest żądanie zamawiającego, aby tabor samochodowy do świadczenia usług przewożenia pacjentów na dializy musiał być nie starszy niż z 2008 roku. W ocenie KIO postawione wymogi co do środka transportu (wyposażenie w urządzenie łączności radiowej, przystosowanie środka transportu do przewozu osób w pozycji leżącej oraz wyposażenie w klimatyzację) nie uprawniały zamawiającego do żądania, aby data produkcji środka transportu była nie starsza niż z 2008 roku, ponieważ sprecyzowane wymagania s.i.w.z. spełniały również środki transportu starsze niż z 2008 roku. Z uwagi na to, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, a zamawiający nie zmienił terminu składania ofert wyznaczonego na dzień wcześniejszy niż dzień rozprawy, KIO orzekła o nakazaniu unieważnienia postępowania. Zgodnie z art. 38 ust. 4 ustawy p.z.p. specyfikacja może być bowiem zmieniona tylko przed upływem terminu składania ofert.

W innym wyroku (sygn. akt KIO/UZP 1465/08) KIO doszła do wniosku, że nieprawidłowe zapisy s.i.w.z. doprowadziły do wyboru jednocześnie dwóch ofert, podczas gdy ustawa p.z.p. nie dopuszcza takiej możliwości. Dlatego KIO zobligowała zamawiającego do unieważnienia postępowania.