Kiedy występują zamówienia tego samego rodzaju

Zamawiający często w specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamieszczają zapis, zgodnie z którym zamówienia zrealizowane przez wykonawcę powinny odpowiadać swoim rodzajem przedmiotowi zamówienia objętym przeprowadzonym postępowaniem. Oznacza to, że powinny być one zbieżne z przedmiotem postępowania. Celem takiego rozwiązania jest uzyskanie gwarancji, że wybrany w przetargu wykonawca ma odpowiednie doświadczenie w realizacji podobnych projektów. Przykładowo gdy jednostka samorządu terytorialnego decyduje się na wybudowanie basenu, chce, żeby został on zrealizowany przez firmę posiadającą odpowiednie doświadczenie w realizacji podobnych inwestycji. O tym, jak jest to ważny problem, świadczyć może fakt, że już 18 grudnia 2007 r. Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że jeżeli zamawiający wymaga od wykonawców udokumentowania doświadczenia w realizacji zamówień tego samego rodzaju, co opisane w przedmiocie zamówienia, może wystąpić kłopot z oceną, które z zamówień spełniają ten wymóg (KIO/UZP 1422/07).

W ocenie, czy w danej sprawie mamy do czynienia z zamówieniami tego samego rodzaju, pomocnym może być kod CPV. Wskazuje on, który z artykułów można przypisać do poszczególnych grup produktów. Dodatkowo gdy zamawiający zażąda spełniania przez wykonawcę wymogu, aby posiadał on już na swoim koncie zrealizowane zamówienia tożsame z przedmiotem specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub wskaże na zamówienia tego samego rodzaju, musi uczynić w nich stosowny zapis, który będzie wskazywał, w jaki sposób zamawiający dokona oceny tego warunku. W takim przypadku obowiązkiem zamawiającego jest w pierwszej kolejności skontrolowanie, czy wykonane przez wykonawcę zamówienie jest zamówieniem tego samego rodzaju. Innym słowy, zamawiający musi wiedzieć, czy jest ono tożsame z przedmiotem postępowania. Jeżeli jednak warunek sformułowany w specyfikacji zostanie określony w sposób mało precyzyjny, nie oznacza to od razu, że zamawiający faworyzuje któregoś z wykonawców. W takiej sytuacji analizie należy poddać całe postępowanie, a w szczególności fakt, czy inni wykonawcy zgłaszali zastrzeżenia do poszczególnych zapisów specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Pamiętać przy tym należy, że wykonawca nie może nigdy ponosić negatywnych skutków wadliwych zapisów zawartych w specyfikacji.

Według Komisji Europejskiej zamówieniami tego samego rodzaju są dostawy produktów przeznaczone do identycznego lub podobnego sposobu użytku. W celu ustalenia tego stanu należy sprawdzić, czy produkty te można kupić w jednym sklepie u jednego tylko wykonawcy. Przykładowo dostawą tego samego rodzaju będą gumki, ołówki, spinacze itp. Jeżeli jednak towary dostępne nawet w tym samym sklepie mają różne przeznaczenie, nie mogą być łączone.

Zgodnie z przepisami z zamówieniami tego samego rodzaju będziemy mieli do czynienia, gdy dostawy lub usługi podlegają sumowaniu na podst. art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Oznacza to, że:

● mają one takie samo (lub podobne) przeznaczenie;

● dostępne są u jednego wykonawcy.

Posiłkowo można skorzystać ze wspólnego słownika CPV. Nie służy on jednak samodzielnie do szacowania wartości zamówienia, ale może być pomocny do grupowania poszczególnych zamówień. Ma to ułatwić ustalenia, jakie dostawy lub usługi można określić mianem zamówień tego samego rodzaju.

Ustalenie, czy zamówienie jest powtarzającym się okresowo, w praktyce nastręcza wielkich problemów. Prawidłowe oszacowanie zamówienia stanowi podstawowy obowiązek zamawiającego. Jeżeli czynność ta przeprowadzona będzie w sposób wadliwy, postępowanie może zostać unieważnione. Istnieją dwa warianty oszacowania wartości zamówień powtarzających się okresowo. Zgodnie z pierwszym z nich należy:

● zadzwonić do wykonawców oferujących produkt, który zamawiający chce nabyć w procedurze,

● poprosić o przesłanie np. faksem aktualnych cenników,

● uśrednić jednostkowe ceny netto oferowanych sprzętów,

● pomnożyć ceny jednostkowe przez liczbę, jaką trzeba zamówić.

Zgodnie z drugim wariantem należy:

● sprawdzić ceny jednostkowe netto w formularzu cenowym w zrealizowanym uprzednio przetargu.

● pomnożyć je przez średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem.

● uzyskaną cenę pomnożyć przez liczbę przedmiotu zamówienia, jaką zamawiający zamierza nabyć w postępowaniu.

Równocześnie nie należy mylić zamówień tego samego rodzaju z wykazem wykonanych lub wykonywanych dostaw. Te informacje mają dostarczyć zamawiającemu wiedzy, że wykonawca znajduje się w sytuacji ekonomicznej i finansowej umożliwiającej prawidłowe zrealizowanie zamówienia. Dodatkowo zamawiający ma obowiązek wskazać, w jaki sposób i za pomocą jakich dokumentów będzie dokonywał badania, czy określone dostawy i usługi zostały wykonane należycie. Jednocześnie to na zamawiającym ciąży obowiązek prawidłowej oceny złożonych dokumentów. Katalog tych dokumentów nie jest jednak dowolny. Wykonawca nie może np. wskazać jako dowodu prawidłowego wykonania umowy faktury VAT. Ta może zostać wystawiona w każdym czasie, ale sama ta czynność nie stanowi o dokonaniu zapłaty. Gdyby jednak został do niej załączony wyciąg z banku, z którego wynika, że zamawiający przelał określoną kwotę, dokument taki powinien zostać uznany przez zamawiającego. Potwierdza on prawidłowo wykonaną dostawę

1. Wykonawca jest zobowiązany wraz z ofertą przedstawić wykaz wykonanych przez wykonawcę w okresie ostatnich trzech lat, licząc wstecz przed wszczęciem postępowania, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, zamówień polegających na dostawie . . . . . . . . . . . . . . o wartości nie mniejszej niż . . . . . . . . . . . . . . brutto każde.

2. Do wykazu wykonanych przez wykonawcę dostaw, usług lub robót budowlanych należy dołączyć dokumenty potwierdzające, że ww. dostawy zostały wykonane należycie (np.: referencje od poprzednich zamawiających, wystawione przez nich protokoły odbioru lub inne posiadane przez wykonawcę dokumenty potwierdzające należyte wykonanie dostaw).

Dariusz Jagiełło

Kancelaria Adwokacka adwokat Dorota Załuska

gp@infor.pl

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655 ze zm.).