Wzrosną koszty zaskarżania orzeczeń w sprawach zamówień

Wykonawcy, którzy mają trudności z zaciąganiem kredytów, będą mogli liczyć na pomoc przy realizacji zamówień publicznych. Dotychczas sami musieli finansować realizację zamówienia, a dopiero po zakończeniu prac otrzymywali zapłatę. Wkrótce jednak zamawiający będą mogli im na bieżąco udzielić zaliczki na wykonanie zamówień. To jedna z ważniejszych zmian w tzw. antykryzysowej nowelizacji prawa zamówień publicznych uchwalonej 25 września przez Sejm.

Zamawiający będzie mógł zaliczkować wykonanie zamówienia, pod warunkiem, że taka możliwość została przewidziana w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Udzielanie zaliczki nie będzie dopuszczalne, jeżeli wykonawca został wybrany w trybie negocjacji bez ogłoszenia lub z wolnej ręki. Warunkiem udzielania przedsiębiorcy kolejnych zaliczek będzie wykonanie przez niego tej części zamówienia, na która już otrzymał zaliczkę. Zamawiający będzie miał prawo zażądać także od wykonawcy wniesienia zabezpieczenia zaliczki. Żądanie wniesienia zabezpieczenia zaliczki będzie obowiązkowe, jeżeli wartość zaliczek będzie przekraczała 20 proc. wysokości wynagrodzenia wykonawcy.

Nowelizacja rozszerza także możliwość powoływania się przez wykonawców na potencjał osób trzecich. Już dziś wykonawcy mogą powoływać się na potencjał techniczny i personel innych przedsiębiorców. Nowością przewidzianą w nowelizacji jest możliwość posłużenia się także wiedzą i doświadczeniem innych podmiotów. Jeśli proponowane zmiany wejdą w życie, przedsiębiorcy realizujący zamówienia będą mogli polegać na wiedzy i doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach zdolnych do wykonania zamówienia lub zdolnościach finansowych innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących je stosunków. Wykonawca będzie musiał udowodnić zamawiającemu, że będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia, w szczególności przedstawiając w tym celu pisemne zobowiązanie tych podmiotów do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z nich przy wykonywaniu zamówienia. W przypadku gdy z uzasadnionej przyczyny wykonawca nie będzie mógł przedstawić dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i ekonomicznej, zgodnie z nowelą będzie mógł przedstawić inny dokument, który w wystarczający sposób potwierdzi spełnianie opisanego przez zamawiającego warunku. Zgodnie z nowelizacją firmy, które nie wygrały zamówienia, odzyskają szybciej wadium - zaraz po rozstrzygnięciu przetargu lub po jego unieważnieniu.

W efekcie nowelizacji wykonawców czekają także niekorzystne zmiany. Przede wszystkim ograniczona zostanie możliwość zadawania pytań do specyfikacji przetargowej. Zgodnie ze zmianami wykonawcy będą mogliby składać pytania do końca dnia, w którym upływa połowa wyznaczonego terminu do składania ofert, przy czym przedłużenie terminu do składania ofert nie będzie powodować przedłużenia terminu do składania wniosków o wyjaśnienie treści specyfikacji.

Jeżeli wniosek o wyjaśnienie treści specyfikacji wpłynie po upływie terminu składania takiego wniosku lub będzie dotyczył udzielonych wyjaśnień, zamawiający będzie mógł udzielić wyjaśnień albo pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Przedsiębiorców czeka także radykalny wzrost kosztów zaskarżania orzeczeń w sprawach zamówień publicznych. Kwestionowanie przed sądem wyroków Krajowej Izby Odwoławczej to dziś koszt jedynie 3 tys. złotych. Jeśli zmiany wejdą w życie, wykonawcy zapłacą za skargę opłatę stałą w wysokości pięciokrotności wpisu wniesionego od odwołania (tj. 37,5 tys. zł, 50 tys. zł, 75 tys. zł albo 100 tys. zł). Jednak jeżeli skarga będzie dotyczyć czynności podjętych po otwarciu ofert, opłata wzrośnie już do 5 proc. wartości przedmiotu zamówienia, jednak nie więcej niż 5 mln zł. Chodzi więc na przykład o spory o odrzucenie oferty czy wyboru oferty najkorzystniejszej. Dla porównania w sprawach cywilnych opłata od pozwu to 5 proc. wartości przedmiotu sporu, ale nie więcej niż 100 tys. zł.

● wykonawcy będą mogli otrzymać zaliczki na wykonanie zamówienia

● ograniczona zostanie możliwość zadawania pytań do specyfikacji

● firma, która nie wygrała zamówienia, odzyska wadium zaraz po rozstrzygnięciu przetargu

● przedsiębiorcy będą mogli powoływać się na potencjał osób trzecich w zakresie wiedzy i doświadczenia

● wzrosną koszty zaskarżania orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej

Ewa Grączewska-Ivanova

Ustawa z 25 września 2009 r o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Trafiła teraz do Senatu. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia