Tezy wyroków KIO: zakup materiałów eksploatacyjnych

Prowadząc procedurę zakupu materiałów eksploatacyjnych do sprzętu biurowego najczęściej zamawiający chcą kupić produkt nowy, a nie regenerowany, wyprodukowany przez producenta urządzeń, do których jest przeznaczony a nie przez inną firmę.

Jednak dotychczasowe orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (KIO), dbając o zapewnienie zasad uczciwej konkurencji wśród firm sprzedających materiały eksploatacyjne, znacznie utrudnia dokonanie takiego zakupu. Przedstawiamy wybrane tezy z wyroków KIO i zespołów arbitrów UZP, dotyczących różnego sposobu opisu przez zamawiającego przedmiotu zamówienia, którym był zakup materiałów eksploatacyjnych.

Zakaz wskazywania znaków towarowych producenta tuszy

zamówienia za pomocą znaków towarowych, symboli, czy też numerów katalogowych oraz art. 7 ust. l i art. 29 ust. l i 3 ustawy, poprzez wprowadzenie warunków ograniczających uczciwą konkurencję.

Zamawiający opisując przedmiot zamówienia wskazał, że wszystkie dostarczone materiały eksploatacyjne do sprzętu komputerowego i kserokopiarek muszą posiadać hologram potwierdzający, że materiał eksploatacyjny jest materiałem oryginalnym producenta sprzętu.

Zdanie składu orzekającego KIO oznacza to. że zamawiający wskazał z góry producenta materiału eksploatacyjnego. Z powyższych względów w ocenie składu orzekającego KIO doszło do nieprawidłowości w opisie przedmiotu zamówienia, a tym samym sprzeczności z prawem polegającej na możliwości utrudnienia uczciwej konkurencji.

Uzasadniony jest zarzut odwołującego, że przy sporządzaniu SIWZ został naruszony art. 29 ustawy Prawo zamówień publicznych. Nie wiadomo, bowiem co należy rozumieć pod pojęciami "oryginalny", "nieregenerowany" i "zgodny z zaleceniem producenta sprzętu". Wątpliwości odnoszą się do pojęcia oryginalny nie wiadomo, bowiem, czy w tym konkretnym przypadku "oryginalny" oznacza produkt wyprodukowany przez producenta sprzętu, czy też jest możliwe dostarczenie produktów innego producenta spełniającego wymogi techniczne producenta sprzętu. Nie wiadomo, jaka jest relacja pomiędzy pojęciem "oryginalne", a "nieregenerowany" w szczególności czy mogą być produktami oryginalnymi produkty regenerowane i odwrotnie.

Natomiast nieuzasadniony jest zarzut odwołującego, że żądanie złożenia oświadczenia o zgodności dostarczenia wyrobów z zaleceniami producenta jest niezgodne z treścią rozporządzenia w sprawie dokumentów jakich może żądać zamawiający ponieważ oświadczenie to nie dotyczy warunku działu w postępowaniu i nie jest objęte zakresem działania wzmiankowanej normy. Zamawiający nie uzależniał bowiem udziału w postępowaniu od złożenia takiego oświadczenia.

Protestujący podniósł, że do specyfikacji istotnych warunków zamówienia w ogłoszonym przetargu nieograniczonym na dostawę tonerów i materiałów eksploatacyjnych do drukarek Zamawiający wprowadził treść: "W przypadku złożenia oferty równoważnej na materiały eksploatacyjne do drukarek do oferty należy dołączyć stosowne zaświadczenie producenta drukarek, do których dokonuje się zakupu materiałów eksploatacyjnych, że materiały wyspecyfikowane w ofercie spełniają wymogi producenta drukarek i faksów, co do możliwości dopuszczenia ich stosowania i nie spowodują uszkodzenia drukarek." Wskazał nadto, że żądanie zaświadczenia producenta sprzętu nie znajduje podstaw prawnych, w szczególności w Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. z 2009 r. Nr 226 poz. 1817).

Podnosząc przedstawione zarzuty zażądał wykreślenia postanowień SIWZ zawartych w pkt 1.1 dotyczących obowiązku dołączania do ofert równoważnych stosownego zaświadczenia producenta drukarek.

Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że opisanie przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie znaków towarowych wynikało z jego specyfiki oraz niemożności posłużenia się dostatecznie dokładnymi określeniami. Wskazał, że producenci oryginalnych materiałów eksploatacyjnych nie charakteryzują swoich produktów poprzez ich dokładne określenie, poprzestając na podaniu jedynie ich symboli, co wynika z tajemnicy handlowej obejmującej skład chemiczny zawartości tonera i jego parametry techniczne. Zamawiający podniósł, że żądany dokument ma potwierdzać, iż w wypadku dostarczenia materiałów równoważnych Zamawiający nie utraci praw wynikających z gwarancji udzielonych przez producenta urządzenia i ma zapewnić niezawodne działanie sprzętu poprzez właściwą jakość materiału eksploatacyjnego. Ponadto Zamawiający powołując się na wieloletnie doświadczenie wskazał na wyższe walory użytkowe materiałów eksploatacyjnych zalecanych przez producentów.

Zespół Arbitrów na podstawie przedstawionych w sprawie dokumentów, w szczególności po przeanalizowaniu treści postanowień Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia oraz wysłuchaniu stron zważył, co następuje:

Biorąc pod uwagą, że producent drukarek jest również producentem i dostawcą materiałów eksploatacyjnych do drukarek, nie można wykluczyć jego udziału w prowadzonym postępowaniu przetargowym. Żądanie potwierdzania przez ten podmiot jakości towarów oferowanych przez innych uczestników stawia go w pozycji uprzywilejowanej naruszając zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a przy tym nie znajduje podstaw prawnych. Jest przy tym naturalne, że Zamawiający jest zainteresowany zakupem produktów należytej jakości i podejmuje działania mające zapewnić mu określone, wymierne rezultaty w zakresie właściwej eksploatacji, bezawaryjności i żywotności urządzeń oraz okresu eksploatacji materiałów. Spełnienia takich wymogów nie może jednak zapewnić żądanie zaświadczenia opisanego w pkt 1.1 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Zapobieżeniu ewentualnych negatywnych skutków otrzymania oferty nie spełniającej żądanych warunków może natomiast służyć instytucja odrzucenia ewentualnie wadliwej oferty, lub, na etapie wykonywania umowy, właściwe środki cywilnoprawne.

Katarzyna Pazdyka