Jak zgrać dwie struktury projektu łączonego

Brak zgrania terminów w obu strukturach może wręcz uniemożliwić realizację projektu łączonego.

Realizacja przedsięwzięcia infrastrukturalnego w strukturze projektu łączonego nie może być traktowana jako remedium na trudności z pozyskaniem finansowania, które pojawiają się w trakcie przygotowania inwestycji. Co do zasady decyzja o wykorzystaniu finansowania z UE przy jednoczesnym udziale partnera prywatnego musi zostać podjęta przed rozpoczęciem wyboru partnera, a także przed przygotowaniem wniosku o dofinansowanie. Najbardziej pożądanym scenariuszem jest zbadanie możliwości zastosowania mieszanej formy finansowania w trakcie opracowania studium wykonalności, analizy kosztów i korzyści (CBA) lub podczas przygotowywania komparatora sektora publicznego (narzędzie ekonomiczno-finansowe służące porównaniu korzyści płynących z zastosowania PPP w stosunku do tradycyjnego finansowania budżetowego). W ten sposób podmiot odpowiedzialny za przygotowanie projektu będzie miał pełen obraz korzyści, jakie przyniesie sektorowi publicznemu realizacja inwestycji w danej formule. W rzeczywistości analiza możliwości realizacji przedsięwzięcia jako projektu łączonego w studium wykonalności jest badaniem jednej z możliwych opcji wykonalności finansowej i instytucjonalnej inwestycji. Równocześnie odłożenie decyzji o realizacji projektu łączonego na dalszy etap może łączyć się ze znacznie wyższymi kosztami analiz, a także koniecznością zmian w już przygotowanych dokumentach (np. we wniosku o dofinansowanie czy w dokumentacji przetargowej wyboru partnera prywatnego).

Przy podejmowaniu decyzji trzeba wziąć pod uwagę ramy czasowe budżetu UE, który jest programowany w okresach siedmioletnich. Zaleca się, by realizować projekty w pierwszych latach perspektywy budżetowej (obecna obejmuje lata 2007-2013).

Przygotowanie projektu łączonego w rzeczywistości oznacza prowadzenie dwóch równoległych ścieżek projektu, jednej zgodnej z procedurą ubiegania się o fundusze UE i drugiej charakterystycznej dla PPP. Podążanie każdą ze ścieżek nie może się jednak odbywać w oderwaniu od siebie. Wymagane jest, aby proces pozyskiwania partnera prywatnego był dobrze opisany we wniosku o dofinansowanie z UE. Równocześnie fakt ubiegania się o fundusze UE musi także być zawarty w dokumentach przetargowych dotyczących wyboru partnera prywatnego.

Aby mieć pewność, że rynek jest zainteresowany inwestycją, wystąpienie o dofinansowanie ze środków UE powinno nastąpić po dokonaniu wstępnej selekcji partnera prywatnego. Jest to możliwe zarówno przed, jak i po dokonaniu zamknięcia komercyjnego, ale przed zamknięciem finansowym transakcji (chyba że partner prywatny będzie gotów ponieść ryzyko nieotrzymania grantu z UE lub będzie takie ryzyko ponosił jako beneficjent).

Przygotowanie wniosku przed zamknięciem komercyjnym uwiarygodnia przedsięwzięcie w oczach partnera prywatnego. Równocześnie przygotowanie wniosku na wczesnym etapie realizacji partnerstwa publiczno-prywatnego, ale pod koniec perspektywy finansowej, może zagrozić zasadom n+2/n+3, zwłaszcza jeśli przedłuży się zamknięcie finansowe projektu.

Jeśli zamknięcie komercyjne transakcji ma nastąpić przed wnioskowaniem o fundusze UE, partner prywatny będzie musiał oszacować ryzyko nieotrzymania grantu i przygotować się na pozyskanie środków w inny sposób w przypadku, gdy nie uda się uzyskać dofinansowania. W takiej sytuacji mniejsze jest prawdopodobieństwo niedotrzymania zasady n+2/n+3, gdyż pozostaje więcej czasu od terminu złożenia wniosku do daty zamknięcia finansowego projektu.

Istnieje także możliwość ubiegania się o fundusze UE już po zamknięciu finansowym projektu, jednak wówczas strona publiczna traci część korzyści uzyskiwanych z realizacji przedsięwzięcia jako projektu łączonego (musi zarezerwować w swoim budżecie środki na wypadek nieuzyskania finansowania). Dodatkowo, jeśli realizacja przedsięwzięcia obarczona jest znamionami pomocy publicznej, kwestia notyfikacji Komisji Europejskiej może dodatkowo wydłużyć proces przygotowawczy projektu łączonego. Dla partnera prywatnego oznacza to dodatkowe ryzyka, które będzie chciał rekompensować większym wynagrodzeniem, a tym samym korzyści dla sektora publicznego będą mniejsze.

Julia Patorska

starszy konsultant w zespole ds. transportu infrastruktury i sektora publicznego PricewaterhouseCoopers