Uchybienia formalne nie mogą być podstawą odrzucenia oferty przez zamawiającego

Wymienione w art. 89 ustawy - Prawo zamówień publicznych (patrz ramka) przesłanki stanowią podstawy odrzucenia oferty. Wystąpienia choćby jednej z nich sprawia, że zamawiający ma obowiązek odrzucenia oferty. Katalog przesłanek jest przy tym zamknięty i nie może być traktowany rozszerzająco. Oznacza to, że z żadnej innej przyczyny lub bez jej podania zamawiający nie może odrzucić oferty. Takie działanie nie mogłoby wywołać skutków prawnych. Zgodnie bowiem z art. 58 kodeksu cywilnego czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

Dodatkowo jeśli oferta odrzucona z naruszeniem przesłanek określonych w tym artykule byłaby ofertą, która w świetle kryteriów oceny ofert powinna być uznana za najkorzystniejszą, wówczas wykonawcy, który taką ofertę złożył, przysługiwałoby prawo uznania umowy zawartej pomiędzy zamawiającym a innym wybranym wykonawcą za bezskuteczną w stosunku do siebie. W takiej sytuacji zastosowanie może znaleźć art. 59 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem w razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.

Podobnie też, jeżeli treść wymaganego dokumentu nie kształtowała w żaden sposób treści zobowiązania wykonawcy, to jego brak nie upoważnia zamawiającego do sformułowania tezy, iż oferta wykonawcy nie określa w sposób dostateczny wszystkich istotnych postanowień przyszłej umowy.

Brak taki należy potraktować jedynie jako uchybienie co do formy oferty. Taki zaś błąd nie może, zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych, stanowić podstawy dla odrzucenia oferty (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 2 lutego 2011 r.; KIO/UZP 121/11). Zatem gdyby zamawiający np. prowadził przetarg ograniczony na budowę kanalizacji sanitarnej, a w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) zawarł postanowienie, iż kompletna oferta musi zawierać: uzupełniony formularz ofertowy, formularz wyceny przedmiotu zamówienia oraz wykaz cen i stawek, stanowiący załącznik do oferty, a w reakcji na tak skonstruowaną treść SIWZ jeden z wykonawców pomimo ujęcia w spisie treści zawartym na pierwszej stronie oferty nie przedłożył zamawiającemu uzupełnionego wykazu cen i stawek zamawiający nie może odrzucić oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Gdyby tak się stało, to wykonawca, którego oferta została odrzucona, może skorzystać z możliwości wniesienia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej, podając za podstawę nieuprawnione odrzucenie złożonej przez niego oferty. Należy bowiem pamiętać, że wykaz cen i stawek nie może zostać uznany za składnik treści oferty z uwagi na to, iż nie zawiera on elementów dotyczących przedmiotu zamówienia ani ceny ofertowej.

W świetle obowiązujących przepisów prawa, zamawiający jest uprawniony i zobowiązany do odrzucenia złożonej mu oferty m.in. w przypadku, gdy jej treść nie odpowiada treści specyfikacji, tj. w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Wskazując na ten przepis jako na podstawę prawną odrzucenia oferty zamawiający zobowiązany jest wykazać, iż treść oferty jest niezgodna z treścią SWIZ. Innymi słowy zamawiający jest zobowiązany zweryfikować ocenianą ofertę pod kątem zapewniania przez nią realizacji w całości przedmiotu zamówienia. Oznacza to, że musi on zbadać, czy świadczenie wykonawcy, które otrzymałby w oparciu o umowę zawartą w wyniku zaakceptowania oferty tego podmiotu, odpowiadałoby swoją treścią opisowi wszystkich zachowań, których oczekiwał. Tymczasem w analizowanym przypadku wymóg złożenia przez wykonawców wraz z ofertą wykazu cen i stawek należy uznać jedynie za wymóg formalny. Treść tego dokumentu, w świetle zapisów SIWZ, nie wpływa na zobowiązanie zawarte w ofercie.

Podstawą odrzucenia oferty jest także niezgodność jej treści z treścią SIWZ. W konsekwencji za sprzeczne z ustawą należy uznać odrzucenie oferty z powodu niespełnienia ustalonych przez zamawiającego wymogów dotyczących jej formy. Przykładowo jeżeli zamawiający zarzucił ofercie tylko uchybienia formalne, to należy uznać, iż jej treść zgodna jest z SIWZ. W konsekwencji w zaistniałym stanie faktycznym zamawiający niesłusznie normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych interpretuje, rozszerzając ją na uchybienia formalne (por. wyr. ZA z 15 lipca 2004 r., UZP/ZO/0-1058/04, LEX nr 190262).

Za niezgodność z treścią SIWZ nie może być też uznane prezentowanie treści w ofercie w sposób inny niż oczekiwany przez zamawiającego, np. poprzez zastosowanie opisu zamiast grafiki, jak żądał zamawiający (lub odwrotnie), odmienną od żądanej kolejność informacji itp. Są to również wyłącznie różnice w formie oferty w stosunku do oczekiwań zamawiającego.

Za niezgodność skutkującą koniecznością odrzucenia oferty musi być w świetle komentowanego przepisu uznana taka zmiana prezentacji informacji, która zmienia jej zakres.

Przykładowo zatem zaprezentowanie kosztorysu w formie uproszczonej w miejsce żądanego kosztorysu szczegółowego będzie ograniczeniem składanych informacji w stosunku do żądanych przez zamawiającego i nie może być uznana za działanie zgodne z treścią SIWZ (por. wyrok SO w Olsztynie z 27 września 2007 r., sygn. Ga 88/07). Jednakże czynność odwrotną, tj. złożenie kosztorysu szczegółowego w miejsce uproszczonego, należy uznać za odpowiadającą treści specyfikacji, gdyż nadmierna ilość informacji nie uchybia żądaniu zmierzającemu do uzyskania informacji w mniejszej ilości. Podobnie zaoferowanie rozwiązań lub warunków realizacji umowy, co do których nie ma wątpliwości, iż są lepsze od oczekiwanych przez zamawiającego, nie może być powodem odrzucenia oferty.

● jest ona niezgodna z ustawą,

● jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia,

● jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,

● zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,

● została złożona przez wykonawcę wykluczonego z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub niezaproszonego do składania ofert,

● zawiera błędy w obliczeniu ceny,

● wykonawca w terminie trzech dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgodził się na poprawienie omyłki,

● jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów.

@RY1@i02/2011/124/i02.2011.124.207.0006.001.jpg@RY2@

dr Dariusz Jagiełło

dr Dariusz Jagiełło

 radca prawny

Ustawa z 9 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późn. zm.).