Groźne wykluczanie z przetargów

Sejm uchwalił 25 lutego 2011 r. nowelę ustawy - Prawo zamówień publicznych. Zmiana wygląda niepozornie: dodano kolejną przesłankę wykluczenia wykonawcy z postępowania za nierzetelne wykonywanie zamówień publicznych. Budzi ona jednak poważne wątpliwości. Nie jest pewne, czy prawo będzie stosowane w sposób zapewniający uczciwość i stabilność obrotu. Posłowie chcą, aby z postępowania zamawiający wykluczył wykonawcę, jeżeli zawarł z nim umowę w sprawie zamówienia publicznego, a następnie ją rozwiązał albo wypowiedział albo odstąpił od takiej umowy z powodu okoliczności za które wykonawca ponosi odpowiedzialność. Dodatkowo wymagane będzie, aby rozwiązanie, wypowiedzenie lub odstąpienie nastąpiło w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania, oraz wartość niezrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 5 proc. wartości umowy. Od razu pojawia się problem interpretacji pojęć rozwiązania, wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy z powodu okoliczności za które wykonawca ponosi odpowiedzialność. Rozwiązanie umowy może być interpretowane szeroko i zawiera w sobie rozwiązanie jednostronne przez odstąpienie lub wypowiedzenie umowy, jak też mocą wzajemnego porozumienia stron lub na mocy decyzji sądu. Węższe rozumienie będzie ograniczało się do ostatnich dwóch przypadków (bez odstąpienia lub wypowiedzenia). Zgodnie z zasadami wykładni należy przyjąć, że w omawianym przepisie słowo "rozwiązanie" zostało użyte w innym znaczeniu niż odstąpienie i wypowiedzenie, stąd wydaje się właściwe przyjęcie węższego rozumienia. Tu jednak także powstaje problem, gdyż w obu wskazanych okolicznościach o ustaniu stosunku prawnego nie decyduje samodzielnie zamawiający. Trudno jednak przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było nałożenie obowiązku wykluczenia wykonawcy również w sytuacji, gdy obie strony umowy podjęły zgodnie decyzję o rozwiązaniu zawartej umowy. Wydaje się, że pojęcie rozwiązanie utożsamione zostało z jednostronną czynnością zamawiającego, którego zamiarem jest wywołanie skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania.