Zamówienia publiczne: wynik kontroli doraźnej nie podlega skardze

Kontrola doraźna może objąć każde z postępowań bez względu na tryb w jakim zamówienie zostało udzielone jak i jego wartość. Wszczęcie kontroli doraźnej może nastąpić nie później niż w terminie 4 lat od dnia zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Kontrole doraźne prowadzone są w celu sprawdzenia zgodności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Wszczęcie kontroli doraźnej może poprzedzać postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia doszło do naruszenia przepisów ustawy, które mogło mieć wpływ na jego wynik.

Przesłanką do wszczęcia kontroli doraźnej może być przekazana do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych informacja o istotnych nieprawidłowościach w procedurze udzielenia zamówienia publicznego jakiej dopuścił się zamawiający. Informację może przesłać np. wykonawca uczestniczący w procedurze przetargowej, który powziął w jej trakcie informacje o istotnych naruszeniach zasad udzielania zamówień publicznych jakich dopuścił się zamawiający.

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych o wszczęciu kontroli informuje zamawiających w formie pisemnego zawiadomienia.

Prezes UZP prowadząc kontrolę doraźną może:

1) żądać od kierownika zamawiającego niezwłocznego przekazania kopii dokumentów związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia;

2) żądać od kierownika zamawiającego, od pracowników zamawiającego oraz innych podmiotów udzielenia, w terminie przez niego wyznaczonym, pisemnych wyjaśnień w sprawach dotyczących przedmiotu kontroli;

3) zasięgnąć opinii biegłych, jeżeli ustalenie lub ocena stanu faktycznego sprawy lub dokonanie innych czynności kontrolnych wymaga wiadomości specjalnych.

W przypadku wszczęcia kontroli doraźnej prezes UZP informuje zamawiającego o jej wyniku poprzez przekazanie pisemnej informacji o stwierdzonych naruszeniach lub o ich braku.

W przypadku gdy wynikiem kontroli jest stwierdzenie naruszeń zamawiający ma prawo, w terminie 7 dni od doręczenia informacji o wyniku kontroli, wnieść do prezesa UZP zastrzeżenia. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym prezes UZP zobowiązany jest w terminie 15 dni od ich otrzymania rozpatrzyć wniesione zastrzeżenia. W przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń prezes UZP przekazuje treść zastrzeżeń do rozpatrzenia przez Krajową Izbę Odwoławczą (KIO).

Krajowa Izba Odwoławcza w składzie trzyosobowym wyraża, w formie uchwały, opinię w sprawie zastrzeżeń w terminie 15 dni od dnia ich otrzymania. Opinia Krajowej Izby Odwoławczej jest wiążąca dla prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Decyzja Krajowej Izby Odwoławczej w zakresie rozpatrzenia zastrzeżeń do kontroli prezesa UZP ma ostateczny charakter.

Zawiadomienie o ostatecznym rozpatrzeniu zastrzeżeń od wyniku kontroli doraźnej dotyczy wyniku kontroli zgodności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z przepisami ustawy - Prawo zamówień publicznych i służy dokonaniu ustaleń faktycznych, w oparciu o które dokonana zostanie ocena prawidłowości czynności zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

W związku z tym zawiadomienie o ostatecznym rozpatrzeniu zastrzeżeń od wyniku kontroli doraźnej nie podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, o której mowa w art. 3 par. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Oznacza to, że skarga na zawiadomienie o ostatecznym rozpatrzeniu zastrzeżeń od wyniku kontroli doraźnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Potwierdza to postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z 9 lipca 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 1435/12), w którym sąd odrzucił skargę zamawiającego na zawiadomienie prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o ostatecznym rozpatrzeniu zastrzeżeń skarżącego od wyniku kontroli doraźnej.

W ocenie sędziów WSA przedmiot zaskarżenia jakim jest pismo prezesa UZP o wyniku kontroli doraźnej nie jest aktem administracyjnym. Informacja o wyniku kontroli doraźnej nie ma bowiem formy decyzji administracyjnej ani postanowienia. Przez sprawowanie kontroli doraźnej należy rozumieć funkcję państwową niezależną od stanowienia prawa, jego wykonywania i sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Istota kontroli sprowadza się do ustalenia stanu rzeczy, który istnieje oraz porównania go ze stanem, jaki powinien istnieć w świetle obowiązującego prawa. Stwierdzenie rozbieżności między stanem istniejącym i pożądanym znajduje odzwierciedlenie w protokole kontroli. Końcowym etapem kontroli jest natomiast wystąpienie pokontrolne, które zawiera uwagi i wnioski w sprawie sposobu usunięcia nieprawidłowości. Wynik kontroli nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, a w konsekwencji nie kreuje sytuacji prawnej podmiotu kontrolowanego.

Ponadto w wydanym postanowieniu sąd wskazał, że orzeczenie administracyjne nie ma charakteru władczego i określa sytuację prawną indywidualnie oznaczonego adresata (jego prawa lub obowiązki) w indywidualnej sprawie. Takiego charakteru z pewnością nie można przypisać wynikowi kontroli doraźnej, który został przekazany zamawiającemu jako wynik kontroli doraźnej. Przekazywany przez prezesa UZP wynik kontroli doraźnej nie nakłada na zamawiającego żadnych obowiązków, ani nie przyznaje mu żadnych praw, tym samym nie wpływa w sposób władczy na sytuację prawną zamawiającego.

Informacja o wyniku kontroli doraźnej dotyczy wyniku kontroli zgodności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych i służy dokonaniu ustaleń faktycznych, w oparciu o które dokonana zostanie ocena prawidłowości czynności zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz podjęta zostanie decyzja w zakresie czynności określonych w art. 168 ustawy Prawo zamówień publicznych. Ponieważ ustalenia poczynione w ramach kontroli doraźnej dokonywane są wyłącznie na użytek prezesa UZP, wobec czego nie podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, o której mowa w art. 3 par. 2 p.p.s.a.

W konsekwencji informacja o wyniku kontroli nie mieści się w katalogu aktów prawnych podlegających właściwości sądów administracyjnych, co skutkuje odrzucaniem skargi na wyniki kontroli doraźnej jako niedopuszczalnej.

Marek Okniński