Polemika: odpady z przetargiem czy bez

Ministerstwo Środowiska podtrzymuje stanowisko, że gmina ma obowiązek wybrania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wyłącznie w drodze przetargu. Powierzenie tego zadania własnej jednostce organizacyjnej jest uwarunkowane przekształceniem jej w spółkę prawa handlowego, ale także gdy zostanie ona wyłoniona w drodze przetargu jako najkorzystniejsza. (...)

Artykuł 6e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma zapobiec przejęciu odbierania odpadów komunalnych przez gminy i jej podległe jednostki kosztem przedsiębiorców obecnie działających na tym rynku. Nie bez znaczenia jest również, że to rozwiązanie wspiera konkurencję oraz ochronę właścicieli nieruchomości przed zawyżaniem kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminne jednostki działające na rynku monopolistycznym. (...) Zaprezentowana w komentarzu prezydenta Inowrocławia interpretacja dotycząca odbierania lub odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest niezgodna z ustawą z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.), ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późn. zm.) oraz dyrektywą 2004/18/WE w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi.

Dyrektywa 2004/18/WE wyznacza zakres przedmiotowy swojego stosowania, ograniczając go do zamówień publicznych, którymi są umowy o charakterze odpłatnym, zawierane na piśmie między jedną lub kilkoma instytucjami zamawiającymi z jednej strony a jednym lub większą liczbą wykonawców z drugiej, które mają za zadanie wykonać roboty budowlane, dostarczyć produkty lub świadczyć usługi. Poza tak wyznaczonym zakresem przedmiotowym dyrektywy kraje UE mają swobodę regulacji zgodnie z systemem podziału kompetencji pomiędzy Unię a państwa członkowskie. (...)

I to właśnie potwierdzają powołane w komentarzu orzeczenia - że państwa członkowskie nie mają obowiązku stosowania postanowień dyrektywy 2004/18/WE w przypadkach tzw. zamówień in-house czyli gdy instytucja zamawiająca sprawuje nad danym podmiotem kontrolę analogiczną do tej, jaką sprawuje nad własnymi służbami. Gdy jednocześnie podmiot ten wykonuje większą część swojej działalności wspólnie z jedną lub kilkoma instytucjami zamawiającymi, w których dyspozycji pozostaje (orzeczenie z 13 października 2005 r. w sprawie C-458/03 Parking Brixen GmbH).

Ze wskazanego orzecznictwa TSUE w żaden sposób nie wynika, że państwa członkowskie mimo tego, iż nie są obowiązane do stosowania zasad wynikających z dyrektywy 2004/18/WE, nie mogą przyjąć wewnętrznych regulacji krajowych zobowiązujących podmioty krajowe do stosowania zasad udzielania zamówień publicznych wskazanych w dyrektywie albo przynajmniej niektórych z tych zasad. Takie zasady rozszerzające stosowanie przepisów o zamówieniach publicznych poza wymagane minimum zostały przyjęte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 6d ust. 1 i 6e tej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta są obowiązani zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c tej ustawy, albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. Spółki z udziałem gminy mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, w przypadku gdy zostały wybrane w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1. Są to niewątpliwie przepisy szczególne zarówno w stosunku do prawa zamówień publicznych, jak i ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 236).

A zatem nasze krajowe regulacje, wprowadzające w stosunku do odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązek stosowania przepisów o zamówieniach publicznych, nie są sprzeczne z prawem UE.

Magda Sikorska

rzeczniczka prasowa Ministerstwa Środowiska