Parametry przedmiotu zamówienia

W zależności od rodzaju zamawianych usług, dostaw lub robót budowlanych przedmiot zamówienia na gruncie ustawy - Prawo zamówień publicznych musi spełniać określone wymogi. Zamawiający ma w szczególności obowiązek opisać prawidłowo przedmiot zamówienia na podstawie jego cech technicznych oraz pod kątem jego jakości. Niezależnie od tego dopuszczalne jest stosowanie dodatkowych parametrów, o ile ich zastosowanie nie naruszy zasady uczciwej konkurencji.

Stosownie do treści przepisu art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych zamawiający opisuje przedmiot zamówienia za pomocą cech technicznych i jakościowych, z zachowaniem Polskich Norm przenoszących normy europejskie lub norm innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego przenoszących te normy. Równocześnie przedmiotowy przepis stanowi, iż zamawiający może dokonać dokładnego opisu przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie wymagań funkcjonalnych, czyli wskazując na funkcje, jakie ma spełniać dany przedmiot zamówienia. Opis przedmiotu zamówienia stanowi odrębną część Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, w której zamawiający maksymalnie dokładnie i szczegółowo opisuje produkt finalny, jaki zamierza otrzymać w wyniku prowadzonej procedury udzielenia zamówienia (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 maja 2013 roku, sygn. akt KIO 1003/13).

Wymagania funkcjonalne

Wymagania funkcjonalne mogą zarówno same w sobie stanowić podstawę określenia przedmiotu zamówienia, jak i być wykorzystywane do określenia tylko niektórych cech lub właściwości przedmiotu zamówienia. W takim przypadku mamy do czynienia z zastosowaniem mieszanego sposobu opisu przedmiotu zamówienia, w ramach którego oprócz wymogów funkcjonalnych uwzględnia się także normy, aprobaty, specyfikacje techniczne i systemy odniesienia. Zwraca uwagę, iż w przedmiotowej regulacji brak jest wskazania wprost możliwości uwzględniania wymagań przeznaczenia i dostępności przedmiotu zamówienia dla określonej grupy użytkowników. Tym niemniej należy stanąć na stanowisku, iż zamawiający może uwzględnić wymagania związane z zaspokajaniem potrzeb określonych odbiorców robót budowlanych, dostaw lub usług będących przedmiotem zamówienia. Konieczność opisu przedmiotu zamówienia przy przestrzeganiu norm nie stoi bowiem w sprzeczności z możliwością ustalenia przez zamawiającego takich wymagań co do przedmiotu zamówienia, które nie są przez normę przewidziane - są wyższe niż przewiduje norma lub nie zawierają doprecyzowania wszystkich elementów przedmiotu zamówienia uregulowanych odpowiednią normą, o ile nie narusza to zasady uczciwej konkurencji (por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5 lutego 2013 roku, sygn. akt KIO 145/13).

Zgodnie z prawem budowlanym

W przypadku przygotowywania opisu przedmiotu zamówienia dla robót budowlanych uwzględnienie aspektów społecznych w zakresie dostępności dla określonej grupy użytkowników należy odwołać się do regulacji obowiązujących poza ustawą - Prawo zamówień publicznych. W przypadku robót budowlanych, których wynikiem są obiekty użyteczności publicznej lub budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego, opis przedmiotu zamówienia powinien uwzględniać regulacje wynikające z przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego. Przedmiotowe przepisy zawierają warunki techniczne mające na celu zapewnienie dostępności dla określonej grupy odbiorców (np. osób niepełnosprawnych) w przypadku projektowania, budowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania dojść do budynków, wejść do budynków itp. Mając na uwadze powyższe, przedmiotowe wymagania związane z dostępnością dla określonej grupy osób w przypadku zamówień na roboty budowlane powinny znaleźć się w dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych albo w programie funkcjonalno-użytkowym.

Możliwość stosowania dodatkowych wymagań związanych z dostępnością dla określonych grup osób znajduje natomiast mniejsze zastosowania w przypadku zamówień publicznych na dostawy lub usługi. Jako przykład dla usług przytaczane jest uwzględnienie w opisie przedmiotu zamówienia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego wymogu zapewnienia dogodnej obsługi osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej zdolności ruchowej poprzez rozwiązania techniczne przewidziane w środkach transportu.

Celowo i proporcjonalnie

Należy mieć na uwadze, iż przedmiotowe wymogi dostępności powinny być dobierane w sposób celowy i proporcjonalny, aby ograniczyć możliwość nieoszczędnego wydatkowania środków publicznych w przypadku, gdy brak jest konieczności stosowania danego wymogu dostępności w przypadku określonego zamówienia publicznego. Wymaga to dogłębnego przemyślenia zakresu udzielanego zamówienia oraz najczęściej zabezpieczenia dodatkowych środków finansowych. Ten ostatni czynnik stanowi w praktyce największą przeszkodę przy stosowania parametru dostępności przedmiotu zamówienia dla określonej grupy społecznej.

Łukasz Michał Mackiewicz

radca prawny