Wymiana barterowa też może być zamówieniem publicznym

Zgodnie z treścią przepisu art. 2 pkt 13 ustawy - Prawo zamówień publicznych przez zamówienia publiczne należy rozumieć umowy odpłatne zawierane między zamawiającym a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane. Natomiast umowa barterowa nie została zdefiniowana na gruncie ustawowym i ma charakter umowy nienazwanej.

Swoboda umów

Zawarcie umowy barterowej jest możliwe w granicach swobody umów, która została wyrażona w art. 353¹ k.c., zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Zasada ta pozwala na zawieranie umów i formowanie ich treści w granicach określonych prawem. Przedmiotem umowy barterowej jest wymiana usługi za usługę, towaru za towar, towaru za usługę lub usługi za towar. Powstaje więc problem, czy odpłatność, o której mowa we wspomnianym przepisie ustawy - Prawo zamówień publicznych, ma mieć charakter pieniężny, a w konsekwencji, czy do umów barterowych należy stosować przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Problematyka ta została poruszona w informacji o wyniku kontroli doraźnej następczej nr UZP/DKUE/KN/9/2011 z dnia 20 kwietnia 2011 roku, gdzie wprost zostało wskazane, iż umowa barterowa, w której obie strony spełniają świadczenia o charakterze niepieniężnym, podlega przepisom ustawy - Prawo zamówień publicznych. Przedmiotem umowy objętej kontrolą było wykonanie wykopów pod nieckę składowania odpadów i niecki składowania odpadów zawierających azbest dla zakładu znajdującego się na terenie gminy w zamian za pozyskanie przez wykonawcę gruntów z wykopu. W wyniku kontroli prezes Urzędu Zamówień Publicznych uznał, że zamawiający niesłusznie nie przeprowadził postępowania w sprawie zamówienia publicznego przed zawarciem przedmiotowej umowy barterowej.

Obowiązuje limit wartości

Mając na uwadze powyższe, należy więc przyjąć, iż w przypadku, gdy stroną umowy barterowej jest podmiot zobowiązany na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych do stosowania tejże ustawy, a wartość zamówienia przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 tys. euro, to zawarcie umowy barterowej podlega reżimowi zamówień publicznych i musi zostać poprzedzone przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

W praktyce przeprowadzenie postępowania i dokonanie rozliczenia barterowego może powodować wiele komplikacji. Należy mieć bowiem na uwadze, iż ustawa posługuje się miernikiem pieniądza, aby określić progi stosowania określonych procedur. Tymczasem w przypadku umów barterowych brak jest takiego miernika, a więc konieczna jest rzetelność stron umowy przy dokonaniu wyceny wymienianych świadczeń.

Podsumowując, należy wskazać, że udzielanie zamówień publicznych w oparciu o barter powoduje wiele komplikacji i zamawiający prowadzą takie postępowania dość niechętnie, ponieważ w toku kontroli istnieje dość duże ryzyko wykazania nieprawidłowości.

@RY1@i02/2015/061/i02.2015.061.211000100.802.jpg@RY2@

Łukasz Michał Mackiewicz

radca prawny