Czy duża konkurencyjność uzasadnia zapytanie o cenę

W przypadku, gdy choćby jedna z przesłanek określonych w art. 70 ustawy p.z.p. nie jest spełniona, nie należy udzielać zamówienia publicznego w trybie zapytania o cenę.

Przez pojęcie "powszechnie dostępne" należy rozumieć produkty bądź usługi o charakterze masowym, bardzo popularnym, seryjnym, powtarzalnym, pospolitym, łatwo dostępnym zarówno na rynku lokalnym, jak i ogólnopolskim. Natomiast jako ustalone standardy jakościowe należy rozumieć rzeczy bądź usługi znormalizowane, spełniające przeciętne wymagania stawiane dla danego asortymentu (grupy towarowej).

Warunek powszechnej dostępności i ustalonych standardów jakościowych wyklucza możliwość zastosowania trybu zapytania o cenę przy zamawianiu dostaw bądź usług nietypowych, realizowanych przez niewielką liczbę podmiotów, nieznormalizowanych, trudno porównywalnych z uwagi na posiadane różnorodne cechy jakościowe.

Powyższe znajduje potwierdzenie w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej z 3 stycznia 2012 r. (sygn. akt KIO/KD 104/11), w której izba uznała, iż tryb zapytania o cenę nie może być wykorzystywany do nabywania towarów lub usług specjalistycznych, nie może być stosowany do zamówień na nietypowe usługi, wymagające szczególnych kwalifikacji bądź usługi wyjątkowego zastosowania. Brak wymogu posiadania uprawnień do wykonywania wskazanych zadań nie świadczy o tym, że do ich wykonywania nie jest potrzebna specjalistyczna wiedza wykluczająca zakwalifikowanie, że są one powszechnie dostępne.

W uchwale z 28 września 2011 r. (sygn. akt KIO/KD 74/11) Krajowa Izba Odwoławcza zdefiniowała użyte w ustawie - Prawo zamówień publicznych pojęcie "powszechnej dostępności".

W sprawie objętej wskazaną uchwałą zamawiający argumentował spełnienie przesłanek powszechnością usług, które były przedmiotem zamówienia (usługi szkoleniowe), wskazując na wielość podmiotów na rynku, które mogą świadczyć tego typu usługi. Jednakże izba stwierdziła, że zamawiający utożsamia przesłankę »powszechnej dostępności« z »powszechnością występowania«. Pojęcia te nie są tymczasem równoważne. Fakt, iż istnieje wiele podmiotów na danym rynku oferujących swoje usługi określonego rodzaju nie oznacza (powszechność występowania), że każdy potencjalnie zainteresowany pozyskaniem danej usługi będzie mógł ją bez problemu uzyskać (powszechna dostępność).

Marek Okniński