Polisa nie może ograniczać dostępu do zamówienia publicznego

Zamawiający jest też zobowiązany do zachowania niezbędnej równowagi pomiędzy interesami swoim - polegającym na uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia publicznego - i poszczególnych wykonawców, których nie wolno przez wprowadzanie nadmiernych i wygórowanych wymagań eliminować z udziału w postępowaniu.

Biorąc to pod uwagę, za niezgodne z obowiązującym stanem prawnym należy uznać takie działanie, gdy zamawiający ustala zbyt wygórowane wartości polisy. Stanowi to naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania, ponieważ eliminuje wykonawców, którzy posiadają w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczenie o wartości niższej niż wymagana przez zamawiającego.

Wskazać należy, iż opisując warunek posiadania przez wykonawcę ubezpieczenia OC oraz ustalając wysokość sumy gwarancyjnej, zamawiający nie może naruszać zasady uczciwej konkurencji. Nie może określać sumy gwarancyjnej w wysokości nieznajdującej uzasadnienia w rodzaju, zakresie lub specyfice przedmiotu zamówienia.

Niedopuszczalne jest określenie wysokiej sumy gwarancyjnej wyłącznie w celu ograniczenia dostępu do zamówienia wykonawcom, którzy posiadają ubezpieczenie z mniejszą sumą gwarancyjną, a byliby w stanie wykonać zamówienie.

Warunki w zakresie wysokości polisy należy powiązać ze sposobem spełnienia świadczenia (rozproszenie) i terminem wykonania (rozłożenie w czasie), gdyż te elementy składają się na charakterystykę przedmiotu zamówienia. Przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych nakazują ustalenie warunków ubiegania się o zamówienie tak, by były one proporcjonalne do przedmiotu zamówienia. "Proporcjonalny" oznacza: mający określony stosunek części do całości, zachowujący proporcje z czymś porównywanym. Przyjęcie definicji językowej nie wnosi jednak oczekiwanej wskazówki co do dokonywania konkretyzacji warunków, gdyż przy założeniu, że warunek jest związany z przedmiotem zamówienia, zawsze pozostaje on w stosunku do niego w jakiejś proporcji. Dlatego też niezbędne wydaje się interpretowanie określenia "proporcjonalny" przez pryzmat dorobku prawa wspólnotowego i orzeczeń ETS, gdzie przymiotnika tego używa się w znaczeniu "zachowujący właściwą proporcję". Warunek proporcjonalności jest więc spełniony, gdy postawiony warunek nie jest nadmierny. W wyroku z 16 września 1999 r. Komisja Wspólnot Europejskich przeciw Hiszpanii (C-414/97) ETS wskazał, że ocena, czy podjęte środki są zgodne z TWE, wymaga testu proporcjonalności, czyli wykazania, że podjęte działania są adekwatne i konieczne do osiągnięcia wybranego celu. W wyroku z 27 października 2005 r. Contse SA, Vivisol Srl, Oxigen Salud SA przeciw Instituto Nacional de Gestión Sanitaria (Ingesa) (C-234/03, ECR 2005, nr l OB, poz. 1-09315) ETS uznał za nieproporcjonalny warunek posiadania potencjału technicznego, gdyż żądanie zamawiającego wykazania się przez wykonawcę potencjałem było nadmierne w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Generalizując wyżej wskazane zasady, można przyjąć za prawidłowe stanowisko, że kiedy wartość wymaganej polisy jest wyższa od wartości zamówienia, mamy do czynienia z warunkiem nieproporcjonalnym i wykraczającym poza konieczność osiągnięcia zamierzonego celu w postaci należytego wykonania zamówienia.

Dodatkowo wskazać należy, że konkretyzacja opisu w zakresie posiadania polisy powinna uwzględniać specyfikę przedmiotu zamówienia, przede wszystkim warunki płatności, termin i sposób wykonania umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Zamawiający nie ma bowiem prawa do uznaniowości w kształtowaniu swoich wymagań odnośnie do wartości polisy, jaką musi posiadać wykonawca. Określanie wadliwych, zbyt wygórowanych, abuzywnych wymagań w zakresie polisy ubezpieczeniowej jest negowane w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej.

@RY1@i02/2017/045/i02.2017.045.21100010a.801.jpg@RY2@

Edyta Partyn