Przetargowy boom na rynku zamówień publicznych

Od stycznia do końca lipca tego roku udzielono w Polsce ponad 85 tys. zamówień. To o 15 tys. więcej niż w tym samym okresie 2017 r. Chociaż liczba kontraktów publicznych nie musi przekładać się na ich wartość, to jednak tak duży wzrost może wpłynąć na to, ile ostatecznie pieniędzy wydano. To zaś oznaczałoby, że ten rok może być rekordowy pod względem wartości rynku zamówień publicznych.

W ubiegłym roku w publicznych przetargach wydano w sumie 163,2 mld zł. Tym samym rynek urósł po raz pierwszy od trzech lat. Co więcej, był to wzrost bardzo duży i niewiele zabrakło do osiągnięcia rekordu z 2010 r., kiedy to wartość tego rynku wyniosła 167 mld zł. Wzrost był widoczny zarówno w zamówieniach udzielonych na podstawie przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.), jak i w umowach zawartych na podstawie wyłączeń ustawowych. W pierwszym przypadku wartość rynku wzrosła o prawie 56 mld zł, w drugiej – aż o 60 mld zł.

Wspomniane 163,2 mld zł wydano, udzielając łącznie ok. 139 tys. zł. W pierwszej połowie 2017 r. zawarto ok. 70 tys. publicznych kontraktów. Najnowsze dane Urzędu Zamówień Publicznych pokazują zaś, że w analogicznym okresie tego roku udzielono już ponad 85 tys. zamówień. Jeśli ta tendencja się utrzyma, to do końca roku liczba ta wyniesie już 170 tys.

Eksperci nie mają wątpliwości, że wzrost rynku w znacznej mierze związany jest z absorpcją funduszy europejskich. W latach 2015–2016 ich wykorzystanie pozostawiało sporo do życzenia, ale w 2017 r. pieniądze zaczęły być dużo szybciej wydawane i trend ten trwa do dzisiaj. Z przyznanej Polsce na lata 2014–2020 puli 82,5 mld euro zakontraktowano już 60 proc.

Kto najwięcej inwestuje? Pod względem liczby udzielonych zamówień są to zdecydowanie samorządy. W pierwszym półroczu 2018 r. udzieliły one ponad 42 proc. wszystkich zamówień, czyli o 2 punkty procentowe więcej niż w tym samym okresie poprzedniego roku. Potwierdzają to również dane Głównego Urzędu Statystycznego. Inwestycje samorządów wzrosły w II kwartale aż o 82,6 proc. rok do roku. To one więc są koniem pociągowym polskiej gospodarki. Inwestycje w całej gospodarce zwiększyły się w II kwartale realnie tylko o 4,5 proc. rok do roku, po 8,1 proc. w I kwartale br., co bardzo rozczarowało ekonomistów.

To, co niepokoi na rynku zamówień publicznych, to zmniejszanie się konkurencji mierzonej średnią liczbą ofert składanych na jeden przetarg. W pierwszym półroczu 2018 r. wyniosła ona 2,27, podczas gdy w tym samym okresie ub.r. było to 2,56. Po odjęciu ofert odrzuconych okazuje się, że przeciętnie na jeden polski przetarg przypada 1,41 oferty, co oznacza, że w zasadzie trudno jest mówić o konkurencji. ©℗