Jakie problemy wiążą się z uchwaleniem budżetu gminy na przyszły rok

Projekty budżetów na 2010 rok, które samorządy musiały przedłożyć swoim radom i regionalnym izbom obrachunkowym do 15 listopada, tworzone były w atmosferze zamieszania. Wszystko przez podstawę prawną ich opracowywania. Samorządy mają wątpliwości, czy jest nią obecnie obowiązująca ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, czy też nowe przepisy wchodzące w życie w styczniu przyszłego roku.

Intencją ustawodawcy było, aby przyszłoroczne budżety jednostek samorządu terytorialnego tworzone były według dotychczasowych zasad. Potwierdza to komunikat ministra finansów, który dodatkowo wskazuje na możliwość dostosowania budżetów w trakcie roku do nowych przepisów. Za takim rozwiązaniem przemawia również porządkujący i systemowy fakt, zgodnie z którym obowiązujące uchwały rad gmin w sprawie trybu prac i procedur uchwalania budżetu oraz rodzajów i szczegółowości materiałów informacyjnych towarzyszących jego przygotowywaniu mają swą podstawę w obowiązującej ustawie. W końcu za takim stanowiskiem przemawia również pragmatyka szczególnie widoczna z perspektywy dużego budżetu.

Opracowanie budżetu w dużych miastach to stosunkowo długotrwały proces, który zaczyna się właściwie od czerwca i trudno było wtedy zastanawiać się, czy wejdzie w życie nowa ustawa, a jeśli tak, to w jakim kształcie. Prawie każde nowe przepisy na początku stwarzają wiele problemów i wątpliwości. Tak też jest z nową ustawą o finansach publicznych, która wprowadza kilka zmian wymagających przemyślenia i prawidłowego zastosowania. Przykładowo tylko problemy dotyczą prawidłowego grupowania wydatków. Chodzi o wątpliwość, czy grupy wydatków będą się sumować jak wydatki ogółem, względnie, czy w grupie zadań statutowych jednostek powinny być zawarte wydatki osobowe niezaliczane do wynagrodzeń, a zaliczone równocześnie do świadczeń na rzecz osób fizycznych. Dodatkowo, jak grupować wydatki na programy zagraniczne, które również mogą zawierać wskazane powyżej pozycje.

Nawet bez zmiany ustawy okres przygotowania projektu budżetu jest dla nas zawsze bardzo pracochłonny, a jak wiadomo, opracowanie przyszłorocznego projektu budżetu było szczególnie trudne. Uważam, że do tej pory to najtrudniejszy budżet od reaktywowania samorządów. Dodatkowo teraz po okresie kilkuletniej dobrej koniunktury odczuliśmy dość boleśnie spadek dochodów. Konieczność ograniczania wydatków bieżących jest niechętnie akceptowana. Potrzeby inwestycyjne zaś znacznie przekraczają możliwości finansowe samorządów, a wszystko to dotyczy budżetu w roku specyficznym, jakim jest rok wyborczy.

Budżet to przecież najważniejszy dokument w samorządzie, to fundament prawidłowej realizacji zadań w danym roku. Stanowi on o przyszłości gminy i rzutuje na jej kolejne budżety. Naszym zadaniem jest dostosowanie go w sposób optymalny, porównywalny i transparentny. Umożliwiający równocześnie jego prawidłową realizację, a następnie właściwe przygotowanie sprawozdania z jego wykonania. Nowa ustawa odchodzi od opracowania układu wykonawczego. Choćby dlatego uważam, że budżet na 2010 rok dobrze jest przygotować po staremu. W tym celu należy opracować na użytek wewnętrzny układ wykonawczy, pogrupować w grupy paragrafów, tak aby w całym budżecie było to samo grupowanie. Prace te są konieczne do prawidłowego przełożenia budżetu i dostosowania go do nowych zasad. Dzięki temu zyskamy porządek. Z kolei z punktu widzenia systemu finansów publicznych dostosowanie do nowych przepisów powinno obowiązywać i być jednolite w całym kraju.

@RY1@i02/2009/240/i02.2009.240.092.0007.001.jpg@RY2@

Danuta Kamińska; skarbnik miasta Katowice, przewodnicząca Komisji Skarbników Unii Metropolii Polskich