Jak uchwalić podatki lokalne

Rada gminy jest organem uprawnionym do uchwalania stawek podatków i opłat lokalnych.

Jak wynika z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Jest to jednak uprawnienie rady gminy, a nie obowiązek. W efekcie rada gminy, np. chcąc pozostawić w kolejnym roku stawki podatków i opłat lokalnych na niezmienionym poziomie, nie musi podejmować żadnej uchwały.

Jeśli bowiem rada gminy nie podejmie uchwały w sprawie określenia wysokości stawek podatków i opłat na 2011 rok, to stosowane będą stawki obowiązujące w 2010 roku.

Zgodnie z art. 40 i 41 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy, chcąc np. określić stawki podatku od nieruchomości, musi to zrobić w formie uchwały.

Aby stawki dotyczące poszczególnych podatków były jasne, należy podjąć oddzielną uchwałę w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz oddzielną w sprawie stawek podatku od środków transportowych. Taka też jest praktyka w samorządach. Jeśli zatem rada gminy chce zmienić stawki podatku od nieruchomości i stawki podatku od środków transportowych, musi podjąć dwie uchwały.

Co więcej, jeśli konieczna jest również zmiana formularzy podatkowych, np. informacji o nieruchomościach oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, to nowe wzory tych dokumentów należy ustalić w kolejnych uchwałach.

Wyjaśnijmy w pierwszej kolejności, że uchwała rady gminy jest aktem prawa miejscowego, co wynika z ustawy o samorządzie gminnym. Uchwały rad gmin wchodzą więc w życie po 14 dniach od ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Oznacza to, że uchwałę w sprawie stawek podatku należy podjąć w takim terminie, aby został zachowany 14-dniowy okres vacatio legis. Co więcej, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w trakcie roku podatkowego nie można wprowadzać zmian podatkowych, które są niekorzystne dla podatników. Nie ma wątpliwości, że podniesienie stawek podatku od nieruchomości jest niekorzystne dla podatników. Oznacza to, że po nowym roku rada gminy może jedynie obniżyć stawki podatków i opłat lokalnych.

Zmiany powodujące podwyższenie stawek muszą być uchwalane w takim terminie, aby weszły w życie od nowego roku.

Rada gminy podejmująca uchwałę podatkową jest zobowiązana do uwzględnienia stawek wynikających z obwieszczeń ministra finansów. Minister określa górne granice stawek podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych i opłat lokalnych, a także minimalne stawki podatku od środków transportowych. Dla rady gminy, która zamierza podwyższyć np. stawki podatku od nieruchomości, oznacza to, że stawki nie mogą przekroczyć górnych granic ustalonych przez ministra finansów w obwieszczeniu.

lukasz.zalewski@infor.pl

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).