Czy samorządy korzystające ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich mogą odliczać VAT

Czy niekwalifikowalność VAT nie przyczyni się do utraty możliwości pozyskiwania środków z Unii Europejskiej z powodu mniejszych dochodów oraz zwiększonego udziału własnego samorządów

Zgodnie z art. 71 ust. 3 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) (Dz.Urz. UE L.277 z późn. zm.): do wkładu z EFRROW nie kwalifikują się generalnie koszty VAT. Nie dotyczy to VAT niepodlegającego zwrotowi, jeżeli jest rzeczywiście i ostatecznie ponoszony przez beneficjentów innych niż osoby niepodlegające opodatkowaniu, o których mowa w art. 4 ust. 5 akapit pierwszy szóstej dyrektywy rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku. Odwołanie do tej dyrektywy oznacza, że VAT jest kosztem niekwalifikowalnym w każdych okolicznościach dla krajowych, regionalnych i lokalnych organów władzy publicznej.

Biorąc pod uwagę, że przepisy powołanego rozporządzenia różnią się od obowiązujących w innych programach UE oraz przyjętych w funduszach strukturalnych, w tym w Sektorowym Programie Operacyjnym "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006", w których VAT może stanowić koszt kwalifikowalny. Kraje członkowskie, w tym Polska, zwróciły się do Komisji Europejskiej (KE) z prośbą o zmianę przepisów. W czerwcu 2008 r. w związku z przygotowywaną nowelizacją ww. rozporządzenia Węgry popierane m.in. przez Polskę, Austrię, Włochy, Niemcy, wystąpiły o zmianę art. 71 ust. 3 lit. a. Jednak KE nie uwzględniła przedłożonej propozycji. Temat kwalifikowalności VAT był podejmowany podczas spotkań z KE kilkakrotnie. W tej sprawie interweniowali również posłowie Parlamentu Europejskiego. Mimo to KE nie zmieniła swojego stanowiska. 13 stycznia 2009 r. KE przekazała interpretację w sprawie VAT, w której jednoznacznie określiła, że w ramach działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 - 2013 VAT jest niekwalifikowalny w każdych okolicznościach dla krajowych, regionalnych i lokalnych organów władzy publicznej. Na posiedzeniu Komitetu ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich 17 marca 2009 r. KE podtrzymała swoje stanowisko.

Pomimo niekwalifkowalności VAT samorządy gmin są zainteresowane pozyskiwaniem środków na realizację projektów w ramach PROW 2007 - 2013. Po przeprowadzonych we wszystkich samorządach województw pierwszych naborach wniosków o przyznanie pomocy w ramach działań: Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej oraz Odnowa i rozwój wsi, wartość projektów przekroczyła dostępną alokację. Dlatego też, aby umożliwić samorządom województw zawarcie umów ze wszystkimi wnioskodawcami, których wnioski zostały pozytywnie zweryfikowane i uzyskały wymaganą liczbę punktów, kierownictwo ministerstwa podjęło decyzję o zwiększeniu limitu środków na realizację tych działań (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 12226).

HW