Kto odpowiada za statystykę bezrobotnych

Czy możliwe jest prowadzenie statystyk uwzględniających poziom bezrobocia w gminach?

Badania statystyczne rynku pracy prowadzone są na podstawie ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. nr 88, poz. 439 z późn. zm.). Zakres tematyczny badań, źródła danych, terminy realizacji badań oraz rodzaje informacji wynikowych i terminy upowszechniania danych określane są w Programie Badań Statystycznych Statystyki Publicznej, wprowadzanym rozporządzeniem Rady Ministrów. W przypadku badania bezrobocia rejestrowanego źródłem pozyskiwania danych jest sprawozdanie MPiPS-01 O rynku pracy wraz z załącznikami, którego zakres tematyczny określa dokumentacja urzędów pracy. Podstawą prowadzenia rejestracji bezrobotnych jest ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.). Stąd definicje zawarte w sprawozdawczości, jej zakres przedmiotowy oraz poziom dezagregacji pozyskiwanych danych warunkowane są zapisami ustawy, która za lokalny rynek pracy, na poziomie którego obrazuje się zachodzące na nim zmiany, uznaje powiat, objęty instytucjonalnie działaniem powiatowego urzędu pracy.

Stopa bezrobocia, będąca podstawowym wskaźnikiem porównawczym mówiącym o skali oraz natężeniu bezrobocia i stanowiąca podstawę do obliczania okresu pobierania zasiłku przez bezrobotnych, liczona jest i publikowana przez Główny Urząd Statystyczny (w formie obwieszczenia prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski) także na poziomie powiatu. Liczenie stopy na poziomie gmin obarczone może być bowiem dużym błędem. Dotyczy to zwłaszcza gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, w których wykazywany będzie niski, określany na podstawie siedziby przedsiębiorcy, poziom pracujących, mimo iż ludność z tego obszaru jest zatrudniona poza miejscem zamieszkania.

W prowadzonej w ramach statystyki publicznej sprawozdawczości uwzględnione są poziom i struktura bezrobotnych oraz informacje z realizacji programów przeciwdziałania bezrobociu. Wymienione dane agregowane są na poziomie kraju, województw i powiatów, a także raz w roku według gmin (bezrobotni ogółem, w tym kobiety według stanu w dniu 31 grudnia). Prezentowanie wymienionego wyżej zakresu danych na poziomie gmin, poza zwiększeniem pracochłonności i potrzebą zwiększenia nakładów finansowych, spowodowałoby jednocześnie znaczne opóźnienie czasowe przy ich podawaniu, co przy sprawozdawczości miesięcznej ma istotne znaczenie.

Przekazując powyższe, uprzejmie informuję, że dane o bezrobociu w gminach dostępne są bezpośrednio w powiatowych urzędach pracy i mogą być przez nie samorządom gminnym udostępniane.

Dodatkowo ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na samorządy powiatów obowiązek współpracy z gminami w zakresie upowszechniania ofert pracy, upowszechniania informacji o usługach poradnictwa zawodowego, szkoleniach, przygotowaniu zawodowym dorosłych, stażach, organizacji robót publicznych oraz zatrudnienia socjalnego. Realizacji zadań w zakresie polityki na lokalnym rynku pracy służy również możliwość tworzenia i prowadzenia przez powiatowe urzędy pracy, we współpracy z samorządami gmin, lokalnych punktów informacyjno-konsultacyjnych, które na terenie gminy mogą realizować zadania w zakresie udzielania osobom zainteresowanym oraz pracodawcom informacji o możliwościach i zakresie udzielenia pomocy określonej w ustawie oraz w zakresie rejestrowania bezrobotnych i poszukujących pracy (na podstawie interpelacji nr 10210).