Jak zminimalizować koszty agenta emisji obligacji komunalnych

@RY1@i02/2011/221/i02.2011.221.088000300.802.jpg@RY2@

Maciej M. Bogucki, radca prawny w Kancelarii Mamiński & Wspólnicy

Możliwość emisji obligacji przez gminy, powiaty, województwa i ich związki wynika z art. 2 ust. 2 ustawy o obligacjach, który wśród podmiotów uprawnionych do podejmowania tego typu działań wymienia wprost jst. Cel (tytuł) zarządzenia emisji obligacji określono w art. 89 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. Zgodnie z jego treścią jst mogą emitować papiery wartościowe (także obligacje) w celu pokrycia występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego; finansowania planowanego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego; spłaty wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów oraz wyprzedzającego finansowania działań wspieranych środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej. Przy tym katalog celów, na realizację których mogą zostać przeznaczone środki pozyskane z emisji obligacji, ma charakter zamknięty. Oznacza to, że jst nie mogą emitować obligacji celem pozyskania środków na cele inne, niż te wskazane w ustawie.

Przepisy art. 91 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowią, iż suma zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz zobowiązań z wyemitowanych papierów wartościowych nie może przekroczyć kwoty 15 proc. dochodów planowanych na dany rok budżetowy, określonej w uchwale budżetowej danego samorządu. Ograniczenia w swobodzie kształtowania budżetów samorządowych wprowadza zaś art. 242 tej ustawy. Przepis ten co do zasady zakazuje samorządom uchwalania budżetów, w których planowane wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki, rozumiane jako nadwyżki środków pieniężnych na rachunku bieżącym budżetu jst, wynikające z rozliczeń wyemitowanych papierów wartościowych, kredytów i pożyczek z lat ubiegłych. Nie będzie zatem możliwa emisja papierów dłużnych w sytuacji, w której dokonanie takiej emisji spowodowałoby konieczność uchwalenia budżetu niespełniającego wymogów ustawy o finansach publicznych.

Proces emisji obligacji wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy z zakresu obrotu papierami wartościowymi. Ze względu na to, że samorząd nie ma w tym zakresie wystarczających kompetencji, nadzór nad procedurami emisji jst powierzany jest wyspecjalizowanym agentom - z reguły bankom lub firmom konsultingowym. Rolą agenta może być m.in. przygotowanie dokumentacji emisyjnej, w tym opracowanie treści samych dokumentów obligacji, zaplanowanie sposobu prowadzenia i organizacji samej emisji, wyszukiwanie inwestorów, którzy obejmą emitowane obligacje, prowadzenie rozliczeń etc. Przy wyborze agenta (jak również przy ustalaniu jego wynagrodzenia) można obserwować dobrą praktykę samorządów, która polega na organizowaniu przetargów. To jest dobry sposób na zminimalizowanie kosztów agenta. Samo zaś wynagrodzenie agenta, jak wynika z dotychczasowej praktyki, mieści się z reguły w przedziale 0 - 0,5 proc. wartości emisji. Agent nie pobiera wynagrodzenia w sytuacji, gdy jest jedynym nabywcą całości emisji.

Uprzywilejowaną pozycję w emisjach zajmują banki, co wynika z przyjętych sposobów emisji. W przypadku tzw. emisji publicznej uczestnictwo w tym procesie podmiotu inwestycyjnego - banku lub domu maklerskiego - jest wymagane przepisami prawa. W przypadku emisji niepublicznej, skierowanej do określonej grupy podmiotów, uprzywilejowana pozycja banków (funduszy inwestycyjnych) wynika z faktu, iż to właśnie te podmioty są zwykle jej adresatami.

POL