Gmina udzieli dotacji na przyłącze kanalizacyjne

Przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Tak wynika z art. 2 pkt 5 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 z późn. zm.). Ten odcinek przyłączy kanalizacyjnych finansowany jest przez jednostki samorządu terytorialnego, natomiast zgodnie z art. 15 ust 2 w.w ustawy realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Powyższe uregulowanie nie wyklucza możliwości udzielenia przez jednostkę samorządu terytorialnego dotacji podmiotowi ubiegającemu się o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej. W świetle bowiem uregulowań zawartych w art. 403 ust. 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 25 poz. 150 z późn. zm.) finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej może polegać na udzielaniu dotacji celowej (w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych) z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji. Należy przy tym pamiętać, żeby jednostki samorządu terytorialnego udzielające dotacji realizowały zadania własne określone w art. 403 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 403 ust. 2 do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21-25, 29, 31, 32 i 38-42 prawa ochrony środowiska w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar (o których mowa w art. 402 ust. 4-6) stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. Zawarty w tym przepisie zwrot w wysokości nie mniejszej pozwala na finansowanie ochrony środowiska (również poprzez udzielanie dotacji) ze środków pochodzących z innych źródeł aniżeli wpływy uzyskane z kar i opłat, o których mowa w art. 402 ust 4-6.

Działając na podstawie art. 64 ust 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) jednostki te mogą tworzyć związki międzygminne w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych. Stosownie do art. 73a ustawy o samorządzie gminnym do związku gmin mają zastosowanie wszystkie przepisy w zakresie gospodarki finansowej stosowanej do gmin - w tym również ustawy o ochronie środowiska, w związku z czym związek może udzielać dotacji w omawianym zakresie. Gospodarka finansowa związku to ogół czynności związanych z pobieraniem dochodów i dokonywaniem wydatków, i jako taki wydatek należy traktować ewentualną dotację na sfinansowanie czy dofinansowanie realizacji przyłączy.

W świetle uregulowań zawartych w art. 403 ust. 4 prawa ochrony środowiska finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji.

Ustawodawca wskazuje również podmioty, które mogą uzyskać dotacje podając, że należą do nich zarówno podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych, a w szczególności: osoby fizyczne, wspólnoty mieszkaniowe, osoby prawne, przedsiębiorcy jak i jednostki sektora finansów publicznych będące gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Zaznaczyć przy tym należy, że używając zwrotu "w szczególności" ustawodawca wskazuje, iż nie jest to katalog zamknięty podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, które mogą uzyskać omawianą dotację.

Patrząc na powyższy aspekt z praktycznego punktu widzenia należy zauważyć, że często możliwość udzielania takiego rodzaju wsparcia dla podmiotów będących dysponentami nieruchomości, do której ma zostać wykonane przyłącze, może wpłynąć na przystąpienie do realizacji całej sieci kanalizacyjnej. Zasadą bowiem jest, iż sieci kanalizacyjne realizowane są, jeżeli do podłączenia się do tych sieci przystąpi odpowiednia ilość mieszkańców z terenu, na którym inwestycja ta jest realizowana. Wobec trudności finansowych często dysponenci nieruchomości rezygnują z podłączenia się do sieci kanalizacyjnej, przez co realizacja celów ekologicznych jest w pewnej mierze utrudniona. Dotowanie sfinansowania lub dofinansowania przyłączy kanalizacyjnych może wpłynąć na skuteczniejszą realizację tego rodzaju zadań gmin i oczywiście związków gminnych (jeżeli do realizacji takich zadań zostały utworzone i zadania te określone zostały w ich statucie), jednocześnie pozytywnie oddziaływując na ochronę środowiska.

Monika Dębowska-Sołtyk

członek kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach