Finanse przesądzą o losach szpitala

Znaczne zwiększenie odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego za wyniki finansowe osiągane przez podległe im placówki ochrony zdrowia to zasadnicza nowość wprowadzona w ustawie o działalności leczniczej, w porównaniu z dotychczasowymi przepisami regulującymi prowadzenie działalności samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

W myśl nowych przepisów, SP ZOZ można przekształcić w spółkę prawa handlowego. Wcześniejsza regulacja ustawowa nie przewidywała możliwości przekształceniowej, a wszelkie zmiany formy organizacyjnoprawnej wiązały się z koniecznością likwidacji zakładu opieki zdrowotnej.

Czas na pokrycie strat

Na gruncie obowiązującej ustawy na jednostce samorządu terytorialnego ciąży obowiązek wyrównania ujemnego wyniku finansowego szpitala. Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej samorząd, który przyjmie roczne sprawozdanie finansowe SP ZOZ (skutki ustawy dotyczyć będą wyniku uzyskanego za rok 2012) - którego wynik finansowy powiększony o koszt amortyzacji jest ujemny - będzie miał jedynie trzy miesiące na pokrycie jego strat. Jeśli w tym terminie podmiot tworzący nie pokryje ujemnego wyniku finansowego, zobligowany będzie do podjęcia decyzji w formie uchwały bądź o likwidacji placówki, bądź o zmianie jej formy organizacyjnoprawnej, czyli przekształceniu w spółkę kapitałową.

Nowa ustawa daje więc podmiotowi tworzącemu wybór w zakresie przekształcenia: samorząd może nadal prowadzić szpital w formie SP ZOZ, jeżeli jednak generuje on ujemny wynik finansowy - musi pokrywać straty. Dopiero brak wyrównania ujemnego wyniku obliguje samorząd do przekształcenia SP ZOZ w spółkę kapitałową. W sytuacji gdy szpital się bilansuje, podmiot tworzący ma jedynie uprawnienie do podjęcia decyzji o zmianie formy organizacyjnoprawnej.

Kapitał zakładowy

Należy jednak pamiętać, że przekształcenie SP ZOZ w spółkę prawa handlowego nie powoduje uchylenia się podmiotu tworzącego od odpowiedzialności za jego sytuację finansową. Po pierwsze, zgodnie z zapisami art. 71 u.o.d.l., jeśli wartość wskaźnika zadłużenia, stanowiącego iloraz sumy zobowiązań długo- i krótkoterminowych pomniejszonej o inwestycje krótkoterminowe przez przychody przekształcanego szpitala, przekracza 0,5, wtedy wszelkie zobowiązania ponad ten wskaźnik przechodzą obligatoryjnie na podmiot tworzący. Po drugie, podmiot leczniczy prowadzony w formie spółki kapitałowej nabywa zdolność upadłościową. Jeżeli więc dalej zadłuża się i osiąga ujemny wynik finansowy, już jako spółka, to w celu uniknięcia konieczności ogłoszenia upadłości podmiot tworzący będzie zmuszony do podwyższenia kapitału zakładowego spółki.

Tym samym wprowadzone w ustawie o działalności leczniczej regulacje statuujące konsekwencje finansowe dla podmiotów tworzących szpitale w dużej mierze ujednoliciły ich odpowiedzialność za wyniki finansowe uzyskiwane przez podległe im podmioty lecznicze, niezależnie, czy prowadzone w formie SP ZOZ, czy też jako spółki kapitałowe.

3 miesiące będzie miał samorząd na pokrycie strat publicznego szpitala

Maciej Zabelski

wiceprezes firmy doradczej A.M.G. Finanse Sp. z o.o.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654).