Brak budżetu na 2014 r. może oznaczać wyznaczenie zarządu komisarycznego

Jeśli rada gminy, miasta, powiatu lub sejmik wojewódzki nie przyjmie do 31 stycznia przyszłego roku uchwały budżetowej na 2014 r. lub będzie ona niezgodna z nowymi zasadami, to zrobi to regionalna izba obrachunkowa (RIO), a samorządowi może grozić nawet zarząd komisaryczny.

W odpowiedzi na interpelację poselską (nr 12395) Ministerstwo Finansów (MF) podkreśla, że samorządy miały cztery lata na dostosowanie się do nowych zasad i resort nie przewiduje zmiany przepisów.

Chodzi o to, że do uchwał budżetowych na 2014 r. po raz pierwszy będzie miał zastosowanie art. 243 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Organowi stanowiącemu jednostki samorządowej nie wolno uchwalić budżetu, którego realizacja spowoduje przekroczenie określonej tym przepisem relacji: łączna kwota przypadających na rok 2014 spłat rat kredytów i pożyczek wraz z odsetkami, wykupów papierów wartościowych wraz z należnymi odsetkami i dyskontem oraz potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji musi być dostosowana do wskaźnika (według ustawowego wzoru) z wypracowanej w latach 2011-2013 nadwyżki bieżącej budżetu powiększonej o dochody ze sprzedaży majątku.

Resort wskazuje, że jeżeli np. rada gminy nie uchwali budżetu w terminie, to zrobi to RIO do końca lutego 2014 r. Izba może też uznać całą lub część uchwały budżetowej za nieważną i wyznaczyć termin oraz sposób usunięcia nieprawidłowości. Jeżeli to nie pomoże, kolegium RIO orzeka o nieważności całości lub części uchwały budżetowej i samo tę nieważną część ustala.

W opinii MF, gdyby niemożliwe było uchwalenie budżetu uwzględniającego relację wynikającą z art. 243 ustawy o finansach publicznych, to oznaczałoby de facto, że mamy do czynienia z sytuacją zagrożenia realizacji zadań publicznych przez organy jednostki samorządu terytorialnego. Powinno być to przesłanką do rozważenia zastosowania środków nadzoru wynikających z ustaw ustrojowych. Art. 97 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) stanowi, że w razie nierokującego nadziei na szybką poprawę i przedłużającego się braku skuteczności w wykonywaniu zadań publicznych przez organy gminy, premier na wniosek ministra administracji i cyfryzacji może je zawiesić i ustanowić zarząd komisaryczny na okres do dwóch lat, nie dłużej jednak niż do wyboru rady oraz wójta na kolejną kadencję.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl