W jaki sposób przekazać pieniądze straży pożarnej

Tak. Powiat jest jednostką samorządu terytorialnego, której funkcjonowanie reguluje ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 16 tej ustawy powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie między innymi ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego, ochrony przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Do zadań publicznych powiatu należy ponadto zapewnienie wykonywania określonych w ustawach zadań i kompetencji kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.

Zgodnie zaś z art. 33a ust. 2 i 3 ww. ustawy o samorządzie powiatowym jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 2, z wyjątkiem jednostek organizacyjnych policji, są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wymieniony powyżej przepis pozostaje w funkcjonalnym związku z regulacjami ustawy o finansach publicznych m.in.:

art. 9 pkt 3, zgodnie z którym sektor finansów publicznych tworzą jednostki budżetowe,

art. 11 ust. 1, zgodnie z którym jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

art. 216 ust. 1, w myśl którego źródła dochodów JST określa odrębna ustawa (w tym przypadku ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). Wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego są przeznaczone na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach, a w szczególności na zadania własne JST (ust. 2 pkt 1).

Z ww. przepisów wynika zatem, że komendy powiatowe PSP są jednostkami budżetowymi powiatu. To zaś oznacza, że pokrywają one swoje wydatki bezpośrednio z budżetu tej jednostki samorządu terytorialnego. Wspomniane przepisy nie wykluczają jednak możliwości finansowania takich jednostek powiatu w oparciu o inne przepisy. W myśl bowiem art. 19a ust. 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej koszty funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej na obszarze powiatu są pokrywane z dotacji celowej budżetu państwa. Natomiast zgodnie z art. 19b w pokrywaniu części kosztów funkcjonowania PSP mogą uczestniczyć gmina, powiat lub samorząd województwa.

Z kolei, jak wynika z art. 19g ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, środki finansowe uzyskane przez PSP z wpływów uzyskanych w trybie i na warunkach określonych w art. 19b-19d tej ustawy, zgodnie z zawartymi umowami lub porozumieniami przez:

1) komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej - są przychodami funduszu centralnego;

2) komendantów wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej lub nadzorowanych przez nich komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej - są przychodami funduszy wojewódzkich;

3) komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej - są przychodami funduszy szkół Państwowej Straży Pożarnej.

Z powyższych przepisów nie wynika jednak, aby wsparcie komendy powiatowej Państwowej Straży Pożarnej przez powiat mogło nastąpić wyłącznie za pośrednictwem Funduszu Wsparcia PSP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 587/13, podkreślił, że skoro komendy powiatowe są jednostkami budżetowymi powiatu, to uzasadnione jest ich finansowanie bezpośrednio z budżetu tego powiatu, bez konieczności zawierania umów (porozumień) z komendantami straży pożarnej, a zatem w taki sam sposób, jak w stosunku do innych powiatowych jednostek budżetowych, co znajduje w pełni oparcie w art. 11 ustawy o finansach publicznych.

Warto dodać, że również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 28 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 35/12, wskazał m.in., że: "obowiązujące w tym zakresie przepisy stanowiące kompetencję rady gminy do zaplanowania powyższych wydatków w budżecie gminy, w części dotyczącej zadań powiatu, tj. art. 4 ust. 2, art. 33a ust. 1 i 3 oraz art. 92 ust. 1 i 2 u.s.p., art. 11 ustawy o finansach publicznych oraz art.19b pkt 1 ustawy o p.s.p. nie uległy zmianie od 1 stycznia 2011 r. Natomiast dodanie z tym dniem przepisów art.19e - 19l ustawy o p.s.p. i utworzenie Funduszu Wsparcia PSP umożliwia finansowanie straży przez inne jednostki samorządu terytorialnego niż własna i przez inne podmioty (organizatorów imprez masowych czy osoby prawne, fizyczne - odnośnie do kosztów budowy strażnic, ich wyposażenia i utrzymania). W takich sytuacjach właściwą formą dofinansowania jest przekazywanie środków za pośrednictwem Funduszu Wsparcia PSP na podstawie zawartych umów (porozumień)".

Mając więc powyższe okoliczności na względzie, przyjąć należy, że ustawa o Państwowej Straży Pożarnej (i funkcjonujący na jej podstawie tzw. fundusz wparcia) nie wyłącza możliwości finansowania komendy powiatowej PSP bezpośrednio z budżetu rodzimego powiatu. Oznacza to w konsekwencji, że powiat, wykonując własne zadania, ma jak najbardziej prawo sfinansowania w części funkcjonowania własnej jednostki budżetowej bezpośrednio (tu: ww. jednostka straży pożarnej) z własnego budżetu. Nadmienić przy tym należy, że pojawiły się również stanowiska przeciwne, lecz raczej nie zostały poparte przekonującą argumentacją. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 834/12, wskazał, że jednostki samorządu terytorialnego mogą uczestniczyć w pokrywaniu części kosztów funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej, jednak gdy wsparcie to polega na przekazywaniu środków finansowych dla Komendy Powiatowej PSP, to środki te winny zostać przekazane przez tę jednostkę za pośrednictwem Funduszu Wsparcia.

WAŻNE

Fundusz Wsparcia PSP umożliwia finansowanie straży przez inne jednostki samorządu terytorialnego niż własna i przez inne podmioty, np. organizatorów imprez masowych czy osoby prawne, fizyczne - odnośnie do kosztów budowy remiz strażackich, ich wyposażenia i utrzymania.

Marcin Nagórek

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 9 pkt 3, art. 11 ust. 1, art. 216 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

Art. 4 ust. 1 pkt 16, art. 33a ust. 2 i 3 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U.z 2015 r. poz. 1445 ze zm.).

Art. 19a ust. 2, art. 19b, art. 19g ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1340 ze zm.).