Przed podpisaniem porozumienia o przejęciu zadania od powiatu musi się wypowiedzieć rada gminy

W pytaniu poruszono problem przejęcia przez gminę zadania powiatu. Sprawy związane z drogami publicznymi i infrastrukturą im towarzyszącą niewątpliwie – na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (dalej: u.s.p.) – wchodzą bowiem w zakres zadań własnych starostwa. Jednocześnie warto przypomnieć, że gmina posiada własny katalog zadań własnych, co ma potwierdzenie w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.), gdzie m.in. postanowiono, że „zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy”. W szczególności zadania własne gminy obejmują sprawy:

• ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami;
• ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
• gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;
• wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
• zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
• działalności w zakresie telekomunikacji;
• lokalnego transportu zbiorowego.

Najpierw uchwała

W art. 8 ust. 2a u.s.p. postanowiono, że „gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego”. Z literalnego brzmienia tego przepisu więc wynika, że przejęcie przez gminę zadania powiatu wymaga zawarcia porozumienia z nim. Co jednak istotne, wójt nie może tego zrobić samowolnie – należy bowiem zwrócić uwagę na art. 18 ust. 2 pkt 11 u.s.g., gdzie postanowiono, że „do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 2a”. Co więcej, ten przepis wprost nawiązuje do przytoczonego wyżej art. 8 ust. 2a u.s.g. Warto dodać, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie w uchwale z 10 czerwca 2014 r. (nr 15.202.14) wskazało, że wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że gmina nie może przekazać powiatowi wykonywania zadań własnych, lecz może jedynie wykonywać zadania powiatu w związku z ich przekazaniem przez powiat. Innymi słowy: gmina może wykonywać zadania własne powiatu, natomiast powiat nie może wykonywać zadań własnych gminy. Ponadto art. 10 ust. 1 u.s.g. nie stanowi samodzielnej materialno-prawnej podstawy do wyrażenia przez radę gminy woli wykonywania (realizacji) określonego zadania własnego gminy w drodze określonego współdziałania z inną JST, np. powiatem. Przepis ten należy czytać razem z przepisem materialnym dopuszczającym wspólną realizację określonych zadań publicznych przez określone szczeble samorządu terytorialnego.