Wydzielone rachunki dochodów własnych będą zlikwidowane

Przewidywaną likwidację rachunków dochodów własnych odczują przede wszystkim jednostki samorządowe, a właściwie ich kierownicy. Samorządowcy podkreślają bowiem, że po wprowadzeniu tej zmiany w życie nie będzie im się opłacało np. wynajmować sali gimnastycznej osobom z zewnątrz placówki. W praktyce chodzi o to, że środki z takiego wynajmu trafiają obecnie na rachunek dochodów własnych i mogą zostać wykorzystane na cele jednostki. Po zmianie przykładowo dyrektor szkoły nie będzie więc zainteresowany wynajmem sali gimnastycznej, ponieważ środki z wynajmu będą trafiały na konto jednostki i nie będą mogły być wykorzystane na cele własne szkoły.

Należy jednak podkreślić, że mimo tych uwag samorządowców, likwidacja rachunków dochodów własnych została uzgodniona ze stroną samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Obecnie projekt nowej ustawy o finansach publicznych oraz ustawy wprowadzającej ustawę o finansach publicznych jest po pierwszym czytaniu w Sejmie. Z informacji GP wynika, że prace specjalnej podkomisji sejmowej mają zakończyć się do końca czerwca.

Rachunki dochodów własnych to wydzielone rachunki, które pozwala tworzyć obecna ustawa o finansach publicznych. Istotną rolę odgrywają one w jednostkach samorządowych, które prowadzą działalność określoną w ustawie o systemie oświaty, i mogą na tych rachunkach gromadzić dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Uchwała tego organu ma wskazywać jednostki budżetowe, które gromadzą dochody, źródła, z których dochody są gromadzone na rachunku, przeznaczenie dochodów, sposób i tryb sporządzania planu finansowego oraz zakres i formę sprawozdania z wykonania planu finansowego.

Zgodnie z projektami nowej ustawy o finansach publicznych i ustawy wprowadzającej (z 7 października 2008 r.) jednostki państwowe i samorządy mogą prowadzić dotychczasową działalność za pomocą rachunków dochodów własnych do 31 grudnia 2009 r. Data ta jednak jest nierealna, bowiem opracowując projekt resort finansów planował, że nowa ustawa i ustawa wprowadzająca wejdą w życie 1 stycznia 2009 r. Ponieważ prace sejmowe ciągle trwają, prawdopodobnie ustawy wejdą w życie 1 stycznia 2010 r. W takiej sytuacji rachunki dochodów własnych będą mogły być prowadzone do końca 2010 roku. Jeśli tak się stanie, to od 1 stycznia 2011 r. nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania przejmie jednostka budżetowa, przy której funkcjonowały rachunki dochodów własnych, a środki pieniężne zgromadzone na rachunku zostaną odprowadzone na rachunek pomocniczy odpowiednio państwowej jednostki budżetowej lub jednostki samorządowej.

Z kolei środki pieniężne jednostek przekazane na rachunek pomocniczy mogą być wykorzystane na dotychczasowe cele do 30 czerwca 2011 r. (w projekcie jest mowa o 30 czerwca 2010 r.). Niewykorzystane po tym terminie środki państwowe jednostki przekażą do budżetu państwa, a samorządy do budżetów jednostek samorządowych.

Oznacza to, że zarządzający tymi środkami mają czas na wydatkowanie tych środków zgodnie z uchwałami. Jest to rozwiązanie korzystne dla jednostek, które prowadzą takie rachunki.