Samorządy mają duży wybór źródeł finansowania i sposobów rozliczania

Jeśli zakres potrzeb jest znaczny, a środki ograniczone, dobór właściwej formy finansowania dostosowany do specyfiki samorządu może przyczynić się do zwiększenia jego potencjału rozwojowego. W przypadku kiedy ma wystarczającą zdolność kredytową i po zweryfikowaniu swoich możliwości - zarówno pod kątem wymagań ustawowych, jak i oczekiwań instytucji finansowych - może podjąć decyzję o zaciągnięciu kredytu lub emisji obligacji, jest to sytuacja idealna. Jasno określony program inwestycyjny może znaleźć swoje finansowanie np. w formie programu emisji obligacji, w ramach którego samorząd może w elastyczny sposób dobrać odpowiednie kwoty poszczególnych transzy emisji papierów oraz terminów zapadalności, tak aby realizacja wieloletniej inwestycji miała zamkniętą formę finansowania i mieściła się w prognozowanych planach spłat. Elastyczny program emisji pozwoli uniknąć sytuacji, gdy w przypadku przesunięcia realizacji inwestycji, a tym samym braku podstaw do dokonania płatności, kredyt jest mimo wszystko zaciągany w bieżącym roku budżetowym tylko dlatego, że zbliża się koniec roku i należy uruchomić zaplanowany kredyt.

Jeżeli samorząd nie może zaciągnąć dodatkowego kredytu, a dysponuje dużym majątkiem, może skorzystać np. z leasingu zwrotnego, aby na pewien czas uwolnić środki pieniężne zamrożone w nieruchomościach i wydatkować je na dowolny cel publiczny związany z rozwojem. Po zakończeniu okresu leasingu samorząd ma prawo skorzystać z prawa pierwokupu i stać się ponownie właścicielem nieruchomości.

Dla sprawnej realizacji planów inwestycyjnych część przetargów na realizację inwestycji może od razu przewidywać odroczone płatności. Zawarte kontrakty na realizację zadań inwestycyjnych są przedmiotem wykupu wierzytelności, stąd bank w pośredni sposób stanie się instytucją finansującą i w ten sposób przystąpi do finansowania wspólnie z wykonawcą inwestycji. Jest to jeszcze jeden sposób rozłożenia finansowania na lata następne, który w żaden sposób nie obciąża wskaźników limitujących poziom zadłużenia w samorządzie, a przyczyni się do szybszego zaspokojenia potrzeb mieszkańców.

Realizacja inwestycji samorządowych może odbywać się poza bilansem JST, nie wpływając bezpośrednio na jej zadłużenie. Ciężar inwestycji na terenie danego samorządu przejmują w tym przypadku spółki samorządowe. W tej sytuacji przepływy pieniężne tych spółek określą zdolność finansowania się kredytem długoterminowym. Natomiast w przypadku dużych inwestycji, które będą mogły generować własne przychody, samorząd może skorzystać z możliwości, jakie oferuje ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym i przy zaangażowaniu prywatnego inwestora rozłożyć ciężar inwestycji.

Hanna Hawlik

ING Bank Śląski