Powiatom grożą zawirowania w ich finansach

starosta kartuski

Związek Powiatów Polskich, po analizie opinii płynących z poszczególnych powiatów z terenu całej Polski, a także stanowisk wyrażanych na wojewódzkich konwentach starostów odnośnie do stanu dochodów powiatów, stwierdza, że przyjęte rozwiązania zawarte w ustawie z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, polegające na ustaleniu - jako dochodów własnych powiatów - udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku dochodowym od osób prawnych, przyniosło pozytywne rezultaty w postaci wzrostu wolumenu dochodów. Ocena ta oparta jest na dwóch ostatnich latach (2007 i 2008), niemniej jednak dokonanie głębszej oceny szczególnie w obecnej sytuacji ekonomiczno-gospodarczej jest przedwczesne.

Powyższa ocena nie zmienia faktu, iż dochody powiatów polskich w dalszym ciągu są głęboko niedoszacowane w stosunku do zadań ustawowych przypisanych do realizacji temu szczeblowi samorządu terytorialnego. Należy podkreślić, że sytuacja taka trwa nieprzerwanie od reaktywowania powiatów samorządowych w 1999 roku i jest pokłosiem pierwszych projektów budżetów, opracowanych przez Ministerstwo Finansów w 1998 roku. Niestety, niedoszacowanie dochodów powiatów pogłębia się w związku z dalszym przekazywaniem im do realizacji nowych zadań, bez pełnego zabezpieczenia ich finansowania. Powiaty nie posiadają wyodrębnionych źródeł dochodów własnych, poza niewielkimi dochodami z mienia, a konieczność wnoszenia udziałów własnych stwarza często sytuacje ograniczenia innych zadań własnych na rzecz np. zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. W związku z powyższym postulujemy o przyspieszenie prac nad zmianą ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, tak aby mogła wejść w życie 1 stycznia 2010 r. Równocześnie widzimy konieczność zróżnicowania dochodów jednostek samorządu terytorialnego na szczeblu lokalnym (oparcie dochodów powiatów o bardzo zróżnicowanym potencjale gospodarczym na podatku CIT stanowi duże niebezpieczeństwo realizacji zadań własnych) poprzez powiązanie powiatów z podatkami pośrednimi (VAT i akcyza). Niezbęde jest również wzmocnienie strony dochodowej powiatów w takim stopniu, aby powiaty mogły zabezpieczyć bieżące utrzymanie dróg bez konieczności konkursowego ubiegania się o środki. Konkursowy rozdział środków powinien być powiązany z rozwojem infrastruktury i nowymi inwestycjami komunikacyjnymi. Stanowczo protestujemy przeciwko przekazywaniu nowych zadań pełnego zabezpieczenia środków na ich realizację, jak również przeciwko praktykom Sejmu i Rządu RP uszczuplającym dochody powiatów poprzez wprowadzanie nowych ulg i zwolnień w podatkach będących źródłami dochodów samorządów. Związek Powiatów Polskich oczekuje przyspieszenia prac nad projektami ustaw o finansach publicznych i ustawy wprowadzającej ustawę o finansach publicznych. Spośród propozycji rządu akceptujemy i popieramy te rozwiązania, które zmierzają w kierunku zwiększenia przejrzystości finansów publicznych, racjonalizacji wydatków i oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi. Jednakże wiele rozwiązań zawartych w projektach ustaw jest rozbieżne z ideą decentralizacji finansów publicznych. Związek powiatów jest przeciwko różnicowaniu samorządu i administracji rządowej w projekcie ustawy o finansach publicznych w zakresie możliwości wykonywania budżetu. Projekty ustaw w drastyczny sposób ograniczają formy organizacyjnoprawne, które może prowadzić samorząd, a także ograniczają uprawnienia organów wykonawczych oraz ustanawiają nieefektywne bariery do korzystania z instrumentów finansowych. Za niedopuszczalne należy uznać pomijanie konsultacji ostatecznego projektu tak ważnej ustawy, jak ustawa o finansach publicznych, i ustawy przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, w których zamierza się dokonać istotnych dla samorządu zmian.