Rating zewnętrzny pomaga gminie znaleźć partnerów gospodarczych

Ratingi są potrzebne przede wszystkim do obiektywnej oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego, ich rozwoju i przyszłych działań. Oceniana jest aktualna działalność samorządu. Każdy rating albo temu podobna ocena musi cechować przede wszystkim obiektywizm. Ocena taka spełnia ważną rolę, gwarantuje niezależną ocenę. Z reguły jest oparta na fachowej wiedzy i doświadczeniu.

Dla banku, innych instytucji finansowych oraz inwestorów są one poważnym źródłem pozyskiwania informacji. Często przy analizie tzw. zdolności finansowej samorządu polega się głównie na ratingu.

Agencje ratingowe zajmują się dostarczaniem uczestnikom rynków kredytowych niezależnych i odnoszących się do przyszłości analiz kredytowych, badań i danych. Dostarczają statystyk finansowych przygotowywanych na potrzeby inwestorów. Dzięki ratingowi inwestorzy oszczędzają czas na gromadzenie informacji i danych związanych z ich analizą oraz zatrudnieniem specjalistów. To znaczy, że agencja ratingowa podaje inwestorowi gotową ocenę ryzyka, co może przyczynić się do wzrostu zainteresowania inwestorów np. jednostką samorządową.

Występują dwa rodzaje ratingów: krajowy i międzynarodowy. Pierwszy skierowany jest głownie do inwestorów krajowych, drugi zaś do międzynarodowych.

Obiektywizm w ratingu musi polegać głownie na równym traktowaniu wszystkich badanych samorządów.

Do agencji międzynarodowych, obecnych także na naszym rynku, specjalizujących się w ratingach różnych podmiotów, w tym wszystkich jednostek samorządu terytorialnego zalicza się: Standard & Poor's, Mody's Investors Service oraz Fitch Ratings. Ta ostatnia agencja jest najbardziej znana w Polsce wśród jednostek samorządu terytorialnego. Z usług tej organizacji korzysta m.in. Ostrów Wielkopolski. Gdańsk zaś korzysta z usług Standard & Poor's, a z usług Moody's Investors Services korzysta np. Warszawa,

Opracowanie tworzone w ramach ratingu przedstawia mocne i słabe strony gminy oraz szanse i zagrożenia jej rozwoju. Jest to tzw. analiza SWOT. Oceniane także są takie informacje jak: dochody budżetowe, wolne środki, koszty obsługi długu, wydatki budżetowe, zatrudnienie oraz ludność gminy. Informacje podawane są najczęściej za okres czterech poprzednich lat. Tworzona jest również analiza dotycząca co najmniej kilku lat. Jednostka samorządu terytorialnego zlecająca stworzenie ratingu musi ściśle współpracować z niezależną agencją ratingową.

Miasto Myślenice (Małopolska) wydaje na rating jak do tej pory 26 840 zł rocznie. Rating nadawany jest tej gminie przez Fitach Polska. Gmina nie korzysta w tym zakresie z usług innych agencji. Jest to rating krajowy, długoterminowy.

- Rating krajowy stanowi ocenę jakości kredytowej w odniesieniu do najniższego ryzyka kredytowego w danym kraju. Każdorazowo określana jest również perspektywa ratingu, czyli wskazanie, w jakim kierunku dany rating będzie prawdopodobnie zmierzać w okresie jednego lub dwóch najbliższych lat. Wskazana perspektywa może być negatywna, stabilna i pozytywna, przy czym żadna z nich nie stanowi bezpośredniego wskazania, że rating ulegnie zmianie.

Można stwierdzić, iż zadaniem ratingu jest ocena wiarygodności finansowej dla zadłużenia. Stanowi zatem podstawową informację dla banków oraz innych inwestorów finansowych. W rzeczywistości posiadanie ratingu ułatwia bezpośredni dostęp do kredytów długoterminowych. Przy zaciąganiu zobowiązań o niewielkiej w stosunku do dochodów budżetowych wysokości zabezpieczeniem jest weksel podpisany przez upoważnione do tego osoby - informuje Maciej Ostrowski, burmistrz gminy Myślenice.

Miasto Sochaczew (woj. mazowieckie) np. zleciło opracowanie ratingu w celu długookresowej oceny zdolności kredytowej miasta, bo taki dokument jest niezbędny przy rozpoczęciu procesu inwestycyjnego pod nazwą: poprawa gospodarki wodno-ściekowej. Miasto otrzymało 102 mln zł dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Główny beneficjent, w tym przypadku miejscowy Zakład Wodociągów i Kanalizacji, musi zbilansować projekt za kwotę 180 mln zł. Miasto musi w związku z tym udowodnić zdolność finansową na tak wielką kwotę. Współpracą w zakresie sfinansowania inwestycji zainteresowane są trzy banki. Warunkiem przez nich postawionym jest stworzenie obiektywnego ratingu.

Przy dynamicznym rozwoju gminy, planując duże inwestycje, wiążące się najczęściej z wysokimi, długoletnimi kredytami, gmina musi szukać różnych form zabezpieczenia zaciąganych zobowiązań, w postaci poręczenia Skarbu Państwa czy też dodatkowej instytucji finansowej. Pamiętać przy tym należy, iż to pierwsze jest dosyć trudne z uwagi na skomplikowane, rozłożone w czasie formalności oraz fakt, że rząd udziela gwarancji samorządom właściwie tylko w wyjątkowych sytuacjach. Drugie zaś jest kosztowne, jako że cena za poręczenie podobna jest do oprocentowania kredytu. W tej sytuacji gminy często stają przed koniecznością zabezpieczania spłaty kredytu własnym majątkiem, co z kolei może budzić dyskusje zarówno wśród radnych, jak i mieszkańców. Nadany rating, w zależności oczywiście od jego poziomu, pozwala rozwiązać te problemy. W praktyce wpływa też na zmniejszenie marży bankowych, powoduje bowiem, że ewentualna obsługa kredytowa budzi zainteresowanie większej liczby podmiotów, co oczywiście wymusza konkurencyjne oferty.

I tak np. województwo wielkopolskie bez kłopotu może zaciągnąć kredyty. Dokonana ocena ratingowa wykazała AA+. A to znaczy, że województwo posiada bardzo dobrą zdolność kredytową.

- Realizacja planowanych przez Myślenice inwestycji przyczyni się do istotnego wzrostu zadłużenia gminy, nawet jeśli będą one współfinansowane ze środków unijnych oraz innych bezzwrotnych środków zewnętrznych. Rating zostanie podniesiony, jeśli pomimo spodziewanego spowolnienia gospodarczego oraz obniżki progów podatkowych w PIT wyniki operacyjne Myślenic pozostaną dobre (nadwyżka operacyjna będzie wynosić ponad 20 proc. dochodów operacyjnych i będzie wystarczająca na obsługę zadłużenia) oraz będzie jej towarzyszyć umiarkowane zadłużenie bezpośrednie i pośrednie oraz odpowiednie wskaźniki pokrycia zadłużenia (wskaźnik spłaty zadłużenia będzie wynosił około czterech, pięciu lat) - twierdzi Maciej Ostrowski, burmistrz Myślenic.