Sposób na dotacje rozwojowe

Katedra Finansów, Uniwersytet Szczeciński

Z końcem marca, w oparciu o dane dotyczące planowania budżetów województw samorządowych, Krajowa Rada RIO wystąpiła z apelem do resortu finansów o dokonanie podziału pomiędzy województwa środków rezerwy budżetowej przewidzianej na realizację regionalnych programów operacyjnych (RPO).

Tworzenie rezerw celowych na wydatki programów i projektów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, a więc także na wydatki RPO - dotacje rozwojowe, jest zgodne z przyjętym systemem zarządzania tymi środkami. Wspomniane rezerwy tworzone są na podstawie art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy o finansach publicznych.

Podział i uruchomienie rezerwy celowej utworzonej m.in. na wydatki RPO dokonywany jest przez ministra finansów, ale na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, a zatem w tym przypadku mamy dwa organy mające wpływ na podział środków. Co więcej, zgodnie z Procedurą uruchamiania oraz przyznawania zapewniania finansowania przedsięwzięcia ze środków rezerwy celowej budżetu państwa dla programów i projektów realizowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w ramach NSS 2007-2013, środki te uruchamiane są co do zasady na wniosek Instytucji Koordynującej RPO, czyli Departamentu Koordynacji Programów Regionalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego (MRR). Uruchamianie dokonywane jest w oparciu o wnioski o udzielenie dotacji/wnioski o przekazanie transzy dotacji składanych przez Instytucję Zarządzającą RPO, czyli zarząd województwa z uwzględnieniem trzymiesięcznego zapotrzebowania na środki, a zatem to zarządy województw informują o zapotrzebowaniu na środki finansowe. Należy się zgodzić z wnioskami Krajowej Rady RIO, mówiącymi o tym, że może to w pewnych sytuacjach utrudnić zarządzanie RPO, w tym np. podpisywanie umów z beneficjentami, jednak sprawna realizacja procedur uruchamiania tych środków minimalizuje to ryzyko. Jeśli bowiem założyć, że uruchamianie będzie przebiegać bez zakłóceń, to częściowe wskazanie środków w ustawie budżetowej nie powinno stanowić problemu, gdyż jest to kwota proporcjonalna do okresu jednego kwartału. Przy założeniu zatem, że instytucje zarządzające będą składać wnioski o uruchomienie środków, a Instytucja Koordynująca RPO będzie występować do ministra finansów w odpowiednim terminie, to ryzyko przekroczenia limitów z ustawy budżetowej będzie niewielkie. Problemem, który powstaje w tym miejscu, jest jednak kwestia jednolitego uregulowania zasad ujmowania wydatków związanych z realizacją RPO w budżetach województw samorządowych. Z pewnością należałoby wypracować jednolity sposób traktowania dotacji rozwojowych. Bardziej prawidłowe, z punktu widzenia samej istoty budżetu, jest ujęcie całej kwoty, która będzie przekazana do budżetu województwa w formie dotacji rozwojowych. W budżecie państwa jest ona ujęta w dwóch częściach: rozwój regionalny i rezerwy celowe, a zatem należałoby oczekiwać, że w budżecie województwa samorządowego będzie podobnie. W tym celu konieczne byłoby jednak, już na etapie planowania budżetu państwa, określenie przeznaczenia tych środków, a zatem całkowite odejście od obecnie stosowanej praktyki ujmowania wydatków programów i projektów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej w formie rezerw celowych.