Pomoc państwa przy budowie lokali dla biednych

Wsparcie będzie mogło wynosić od 30-50 proc. kosztów inwestycji. Nowym rozwiązaniem będzie też możliwość pozyskiwania przez gminy, przy pomocy finansowej budżetu państwa, mieszkań komunalnych nieposiadających statusu lokali socjalnych. Możliwe będzie ponadto kupowanie przez samorządy całych budynków, a nie jak dotychczas tylko poszczególnych lokali. Dodatkowo gmina, powiat lub organizacja pożytku publicznego będą mogły pozyskać mieszkanie chronione przez inwestycję polegającą na budowie, remoncie lub zmianie sposobu użytkowania budynku. Obecne przepisy pozwalają tylko na zakup lokalu lub zakup połączony z remontem. Gminy będą mogły także otrzymać wsparcie finansowe na tworzenie mieszkań komunalnych budowanych przez towarzystwa budownictwa społecznego.

Gmina, realizując dofinansowane przedsięwzięcie, polegające na utworzeniu zasobu komunalnego, będzie musiała wydzielić z istniejącego już zasobu odpowiednią liczbę lokali socjalnych. Do nowych mieszkań będą kierowani lokatorzy regularnie opłacający czynsz. Do mieszkań o niższym standardzie i niższym czynszu gminy powinny kierować rodziny niewypłacalne lub o najniższych dochodach. Nowelizacja wprowadza również możliwość zwrotu wcześniej poniesionych kosztów zakupu przez gminę lokalu lub budynku, jeżeli przedsięwzięcie zostało dokonane przed upływem 12 miesięcy od daty złożenia wniosku o wsparcie finansowe. Rozwiązanie to pozwoli gminom na szybki zakup lokalu w razie znalezienia atrakcyjnej oferty.

Dzięki nowym przepisom zostaną wyeliminowane bariery utrudniające powstawanie inwestycji przewidzianych w pilotażowym programie budowy domów socjalnych. Program ten jest adresowany do gmin, które podejmą przedsięwzięcia polegające na budowie, adaptacji, przebudowie lub remoncie budynków przeznaczonych na lokale socjalne, noclegownie i domy dla bezdomnych. Pomoc finansowa jest udzielana przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Dotychczasowa praktyka wykazała jednak, że zapotrzebowanie gmin na ten rodzaj pomocy finansowej stopniowo maleje. Oznacza to, że nie przybywa lokali dla bezdomnych, mieszkań komunalnych ani lokali socjalnych. Dzięki podwyższeniu maksymalnego poziomu wsparcia z 20-40 proc. kosztów, w zależności od rodzaju realizowanego przedsięwzięcia, odpowiednio do 30-50 proc. wzrośnie udział środków pochodzących z budżetu państwa w kosztach inwestycji. To z kolei powinno przyczynić się do zwiększenia inwestycji przeznaczonych dla najuboższych mieszkańców gminy. Powinno to poprawić efektywność wykorzystania gminnych zasobów mieszkaniowych. Zgodnie z nowymi przepisami gmina będzie miała obowiązek wydzielenia z istniejącego już zasobu odpowiedniej liczby lokali socjalnych.