Nowe możliwości tworzenia zasobów socjalnych

Jakie inwestycje mieszkaniowe samorządów mogą liczyć na dofinansowane? Do kiedy należy składać wnioski? Jakie środki zostaną przeznaczone na ten cel w 2009 roku?

Zmiany wprowadzone poprzez nowelizację ustawy z 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych (Dz.U. z 2009 r. nr 39, poz. 309) polegają przede wszystkim na wprowadzeniu możliwości tworzenia przez gminy, przy pomocy finansowego wsparcia państwa, mieszkań komunalnych nieposiadających statusu lokali socjalnych pod warunkiem jednoczesnego powiększenia zasobu lokali socjalnych (lub mieszkań chronionych) na bazie dotychczasowego zasobu komunalnego oraz zwiększeniu maksymalnego poziomu finansowego wsparcia z 20-40 proc. do wysokości 30-50 proc. w zależności od rodzaju tworzonego zasobu i rodzaju przedsięwzięcia. Dodatkowo samorządy będą miały możliwość uzyskania finansowego wsparcia w przypadku zakupu całych budynków, a nie tylko poszczególnych lokali, zakupu lokali lub budynków mieszkalnych dokonanego w okresie maksymalnie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku do BGK oraz tworzenia przez gminy i powiaty mieszkań chronionych.

Utworzenie dzięki pomocy państwa odpowiedniej liczby mieszkań komunalnych umożliwi gminom stworzenie tzw. łańcucha przeprowadzek, dzięki któremu do nowego zasobu komunalnego mogą być kierowani lokatorzy uiszczający regularnie opłaty czynszowe, natomiast niewypłacalnych najemców gmina może ulokować w starych, zwolnionych w ten sposób zasobach mieszkaniowych. Tworzenie nowych lokali socjalnych dla niewypłacalnych najemców, przy jednoczesnym zamieszkiwaniu lokatorów uiszczających regularnie opłaty czynszowe w starym zasobie mieszkań komunalnych nie jest postrzegane przez gminy jako rozwiązanie racjonalne i sprawiedliwe. Wśród najemców pojawia się w takiej sytuacji przekonanie, że najlepszą drogą do uzyskania lepszego mieszkania jest niepłacenie czynszu. Warunkiem uzyskania pomocy finansowej na realizację nieobwarowanego zasobu będzie jednak równoległe wydzielenie odpowiedniej liczby i powierzchni lokali socjalnych (mieszkań chronionych) z posiadanego już zasobu.

W związku z podwyższeniem wskaźników finansowego wsparcia zaproponowano rezygnację z finansowania w ramach programu budowy uzbrojenia terenu. Na tego typu inwestycje gminy mogą korzystać z programu preferencyjnych kredytów z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. Nowe przepisy będą obowiązywać dla wniosków składanych po 1 kwietnia 2009 r., a w praktyce dla wniosków składanych od 1 do 30 września 2009 r. Wnioski złożone w edycji wiosennej 2009 r. rozpatrywane będą na starych zasadach. Jedynie zmiana przepisów w zakresie utrzymania socjalnego charakteru zasobów sfinansowanych przy udziale wsparcia w okresie krótszym niż 15 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia będzie mieć zastosowanie dla wszystkich wniosków złożonych przed 1 kwietnia 2009 r.

Mimo modyfikacji przepisów ustawy usuwających ograniczenia dostępu do finansowego wsparcia budownictwa socjalnego, barierą dostępu w 2009 roku będzie wysokość środków przeznaczonych na ten cel. Na kwalifikacje wniosków złożonych w 2009 roku będzie to kwota 20 mln zł - kilkakrotnie mniej niż w latach poprzednich - i na każdą z edycji przypadnie po 10 mln zł. W sytuacji gdy popyt na finansowe wsparcie będzie wyższy, BGK dokona wyboru przedsięwzięć do finansowego wsparcia w oparciu o kryteria punktowe oceny wniosku określone w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy. Wyniki zostaną ogłoszone przez BGK w BIP do końca czerwca 2009 r. dla wniosków edycji wiosennej oraz do końca grudnia 2009 r. dla wniosków edycji jesiennej.