Porządkowanie kompetencji

Na ostatnim posiedzeniu Sejm zaakceptował częściowo poprawki Senatu do ustaw związanych ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej oraz ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Nowe przepisy przewidują również zmiany strukturalne w tej administracji. Mają one m.in. polegać na ponownym zespoleniu na szczeblu województwa i powiatu np. organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej czy przekazaniu Ochotniczych Hufców Pracy i ośrodków doradztwa rolniczego w gestię samorządu województwa.

Nowe przepisy porządkują również kompetencje między organami samorządu terytorialnego. Zmiany obejmują 25 ustaw, m.in. ustawę o samorządzie powiatowym, prawo farmaceutyczne czy ustawę o utrzymaniu porządku i czystości w gminie. Przykładowo w ustawie o ochronie przyrody zmiany mają charakter zmian kompetencyjnych. Zgodnie z nimi sejmikowi województwa w miejsce wojewody powierzone zostaje tworzenie i likwidacja parku krajobrazowego oraz nadawanie mu statutu. Konsekwencją takiego rozwiązania jest konieczność odrębnego uregulowania ustanawiania planu ochrony dla rezerwatu przyrody (pozostaje w kompetencji wojewody) oraz planu ochrony dla parku krajobrazowego (przechodzi do kompetencji sejmiku województwa) oraz zmiany zasad powoływania dyrektora parku krajobrazowego, którego powoływać będzie zarząd województwa po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody. Z kolei sejmikowi województwa w miejsce wojewody zostaje powierzone wyznaczanie obszaru chronionego krajobrazu. Radzie gminy zaś w miejsce wojewody zostaje powierzone ustanawianie pomnika przyrody.

Nowością jest przypisanie wojewodzie zadań związanych z zarządzaniem kryzysowym. Będzie na nim ciążyć obowiązek zapewnia współdziałania wszystkich organów administracji rządowej i samorządowej działających w województwie oraz kierowanie ich działalnością w zakresie zapobiegania zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia oraz zagrożeniom środowiska, bezpieczeństwa państwa i utrzymania porządku publicznego, ochrony praw obywatelskich, a także zapobiegania klęskom żywiołowym i innym nadzwyczajnym zagrożeniom oraz zwalczania i usuwania ich skutków. Wojewoda będzie również dokonywać oceny stanu zabezpieczenia przeciwpowodziowego województwa, opracowywać plan operacyjny ochrony przed powodzią oraz ogłaszać i odwoływać pogotowie i alarm przeciwpowodziowy.

Konsekwencją takich rozwiązań jest ograniczenie roli wojewody do roli przedstawiciela rządu w terenie, odpowiedzialnego za szeroko rozumiane bezpieczeństwo, oraz roli organu nadzorującego działalność samorządów z punktu widzenia prawa. Oznacza to, że nowe przepisy właśnie dla samorządu przewidują rolę gospodarza terenu, jednocześnie umożliwiając mu realizację polityki rozwoju oraz związane z tym przyjmowanie odpowiedzialności za jej kształtowanie i wdrażanie.