Jak pozyskać środki europejskie na kulturę

Fundusze strukturalne z okresem budżetowania na lata 2007-2013 otwierają wiele możliwości na zdobycie dofinansowania na realizację projektów m.in. z zakresu kultury w tym ochrony zabytków. Każde województwo opracowało własny regionalny program operacyjny, który wskazuje i opisuje działania wskazane przez samorząd jako priorytetowe do dofinansowania. Posługując się przykładem RPO Województwa Mazowieckiego można wskazać dwa działania, które mają na celu wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w finansowaniu projektów związanych z odnową zdegradowanych części miast/gmin oraz poprawą oferty kulturalnej i wzrostu dostępności do kultury. Wspomniane działania to: Działanie 5.2. Rewitalizacja miast oraz Działanie 6.1. Kultura. Zdegradowana infrastruktura przestrzeni miejskiej obniża jakość życia mieszkańców danych terenów oraz hamuje działalność inwestorów. Projekty realizowane w ramach rewitalizacji miast powinny być zlokalizowane na obszarach wyznaczonych w Lokalnych Programach Rewitalizacji, które są opracowywane i zatwierdzane przez lokalny samorząd. Lokalny Program Rewitalizacji to opracowany, przyjęty i koordynowany przez samorząd wieloletni program działań w sferze przestrzeni, urządzeń technicznych, społeczeństwa i gospodarki, zmierzający do wyprowadzenia danego obszaru z sytuacji kryzysowej oraz stworzenie warunków do jego dalszego rozwoju. Sporządzenie dokumentu powinny poprzedzić konsultacje społeczne.

Projekty finansowane w ramach działania Rewitalizacja miast to m.in.: renowacja budynków o wartości architektonicznej i znaczeniu historycznym; adaptacja, przebudowa lub remonty budynków oraz przestrzeni użyteczności publicznej wraz z przyległym otoczeniem na cele edukacyjno-społeczne; adaptacja, przebudowa lub remonty infrastruktury związanej z rozwojem funkcji turystycznych, rekreacyjnych, kulturalnych; adaptacja, przebudowa lub remonty budynków, obiektów, infrastruktury i urządzeń poprzemysłowych i powojskowych wraz z zagospodarowaniem przyległego terenu w celu nadania im nowych funkcji użytkowych; porządkowanie przestrzeni miejskiej; infrastruktura mieszkalnictwa (odnowienie głównych elementów konstrukcji budynków, wymiana instalacji).

Z kolei Działanie 6.1 Kultura ma na celu podniesienie świadomości mieszkańców województwa na temat tożsamości regionalnej i różnorodności kulturowej. Współfinansowane projekty to m.in.: rewitalizacja, konserwacja, renowacja, rewaloryzacja, modernizacja, adaptacja historycznych obiektów i zespołów zabytkowych wraz z ich otoczeniem; budowa, rozbudowa i modernizacja publicznej infrastruktury kulturalnej; tworzenie i rozwój systemów e-informacji kulturalnej; imprezy wystawiennicze oraz ekspozycje.

W obu działaniach wysokość pomocy kształtuje się na poziomie 85 proc. udział środków Unii Europejskiej w wydatkach kwalifikowanych na poziomie projektu. W przypadku Działania Kultura wartość projektu nie może przekroczyć 20 mln zł.

Ubieganie się o środki finansowe w ramach Funduszy Unijnych w zakresie działań kulturalnych i ochrony zabytków należy rozpocząć od przygotowania Lokalnego Programu Rewitalizacji, w którym zostaną uwzględnione wszystkie planowane projekty.