Jak finansowane są instytucje kultury

Zgodnie z ustawą o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej działalność kulturalna polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Przykładowe formy organizacyjne działalności kulturalnej to m.in. teatry, operetki, filharmonie, orkiestry, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.

Państwowe i samorządowe instytucje kultury zalicza się do sektora finansów publicznych, a na podstawie ustawy o rachunkowości instytucje kultury prowadzą księgi rachunkowe.

Działalność kulturalną organizują ministrowie i kierownicy urzędów centralnych, tworząc państwowe instytucje kultury oraz jednostki samorządu terytorialnego, tworząc samorządowe instytucje kultury. Instytucje kultury gospodarują samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzą samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się przy tym zasadami efektywności ich wykorzystania. Podstawą gospodarki finansowej instytucji kultury jest plan działalności instytucji, zatwierdzony przez dyrektora z zachowaniem wysokości dotacji organizatora. Plan działalności instytucji kultury zawiera w miarę potrzeb: plan usług, plan przychodów i kosztów, plan remontów i konserwacji środków trwałych, plan inwestycji, w tym inwestycji kapitałowych, a w przypadku państwowych instytucji kultury, których organizatorem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, także plan dofinansowań dla podmiotów prowadzących działalność kulturalną.

Fundusz instytucji kultury odpowiada wartości wydzielonego instytucji i nabytego mienia. Fundusz ten zwiększa się lub zmniejsza o kwotę zmian wartości majątku instytucji, będących skutkiem m.in. aktualizacji wyceny środków trwałych na podstawie odrębnych przepisów, nieodpłatnego przekazania lub otrzymania środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, łączenia i podziału instytucji kultury na podstawie bilansów zamknięcia dzielonych lub łączonych instytucji. Fundusz instytucji kultury zwiększa się m.in. o amortyzację majątku trwałego, dotacje budżetowe na finansowanie instytucji kultury, zysk pozostający w dyspozycji instytucji kultury czy środki z innych źródeł.

Fundusz, o którym mowa, ulega natomiast zmniejszeniu w przypadku strat bilansowych, umorzenia majątku trwałego oraz finansowania inwestycji. Do strat instytucji kultury zalicza się te pozycje kosztów, które nie przyczyniają się do osiągnięcia korzyści i przestały kwalifikować się, aby zaliczyć je do aktywów, np. utrzymywanie powierzchni, których nie wykorzystuje się do imprez artystycznych i kulturalnych, a które niewątpliwie wpływają na wynik finansowy instytucji kultury.

Należy pamiętać, że instytucja kultury pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskiwanych przychodów. Przychodami instytucji kultury są wpływy z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, z wyjątkiem zabytków, oraz wpływy z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje z budżetu, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł. Oprócz tych szczególnych zasad do instytucji kultury stosuje się przepisy ustawy o rachunkowości, łącznie z rozdziałami, które dotyczą sporządzania sprawozdania finansowego, jego badania oraz ogłaszania.