82 jednostki nie będą mogły się zadłużać

Oparcie nowego wskaźnika zadłużenia wyłącznie na danych historycznych spotkało się z krytyką wielu samorządów. Najbardziej mogą na tym ucierpieć 82 jednostki, które w ostatnich trzech latach miały ujemny wynik bieżący.

- Jednostki te nie będą mogły się zadłużać, ponieważ suma wyników bieżących z lat 2005-2007 dla każdej z nich była ujemna, a zatem w roku 2008 nie mogłyby na pewno uchwalić budżetu, w którym istniałaby jakakolwiek obsługa długu - mówi Marcin Będzieszak z Katedry Finansów Uniwersytetu Szczecińskiego.

Dodaje, że jeśli przyszłość nie przyniesie w tym zakresie poprawy, to jednostki te nie będą mogły się także więcej zadłużać. Wyjaśnijmy, że zgodnie z projektem nowej ustawy o finansach publicznych jednostki będą mogły zaciągać długi jedynie na wydatki inwestycyjne. Samorządy z ujemnym wynikiem bieżącym mają natomiast problemy ze sfinansowaniem swojej bieżącej działalności.

Jak tłumaczy Marcin Będzieszak, fakt ujemnego wyniku bieżącego może wynikać ze zbyt wysokich wydatków bieżących lub zbyt niskich dochodów o charakterze bieżącym. Inną przyczyną może być stosowanie władztwa podatkowego przez daną gminę, czyli rezygnacja z części dochodów w wyniku obniżenia stawek podatków lokalnych, wprowadzenia dodatkowych zwolnień, umarzania podatku.

Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku, gdy wydatki bieżące są przyczyną ujemnego wyniku jednostki. Taka jednostka powinna dokonać przeglądu wydatków i poszukać oszczędności tam, gdzie będzie to możliwe. Nie można także wykluczyć, że dotyczy to gmin, które ze względu na sytuację gospodarczą stosują dodatkowe (niefinansowane z budżetu państwa) instrumenty o charakterze socjalnym.

Projektowany wskaźnik zadłużenia oparty na danych historycznych krytykują także skarbnicy miast, mimo że są one w bardzo dobrej kondycji finansowej. Skarbnicy zwra-cają uwagę, że w sytuacji spowolnienia gospodarczego w dłuższej perspektywie miasta będą mogły zaciągać mniej długów. Ponadto banki, które udzielają kredytów, badają nie tylko sytuację finansową jednostek z przeszłości, lecz także szacują możliwości spłat w przyszłości.