Dług szpitala w rękach samorządu terytorialnego

Organami właścicielskimi samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SP ZOZ) są jednostki samorządu terytorialnego. Mogą to być np. gminy czy powiaty.

Zakres ich kompetencji ma być rozszerzony o prawo do wyrażania (lub nie) zgody na sprzedaż długów podległego im szpitala podmiotowi zewnętrznemu, najczęściej firmie, która specjalizuje się w skupowaniu długów placówek ochrony zdrowia. Takie zmiany wprowadza uchwalona 22 października nowelizacja ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Czeka teraz na podpis prezydenta i publikację w Dzienniku Ustaw.

Nowelizacja wprowadza ograniczenia dla wszystkich czynności prawnych, które w efekcie doprowadziłyby do zmiany wierzyciela publicznej placówki ochrony zdrowia. Tym samym wzmocniony będzie wpływ organu założycielskiego (powiatu, gminy) na zmianę wierzyciela zobowiązań samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Ponadto spowoduje to ograniczenie wtórnego obrotu wierzytelnościami. Bowiem obrót ten często wiąże się z dodatkowymi kosztami dla zakładów opieki zdrowotnej (np. koniecznością ponoszenia odsetek). Organ założycielski szpitala będzie wyrażał zgodę na spłatę tylko tych długów, które powstaną po dniu wejścia w życie znowelizowanej ustawy. Przepis ten stanowi wprawdzie ograniczenie zasady wolności działalności gospodarczej, jednakże mieści się w zakresie określonym w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Przepis ten dopuszcza ograniczenie w zakresie konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. W tym przypadku wprowadzenie tego ograniczenia podyktowane jest względami ochrony zdrowia. Jest również narzędziem dla organów założycielskich publicznych szpitali do skuteczniejszej kontroli ich sytuacji finansowej.

Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest bowiem jednostką realizującą szczególnego rodzaju zadania publiczne - poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych ratujących życie i zdrowie.

Działania windykacyjne mogłyby doprowadzić do wstrzymania realizowania świadczeń zdrowotnych, a w konsekwencji do braku dostępu do nich na danym terenie. Należy przy tym podkreślić, że decyzja podmiotu, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w zakresie wyrażenia zgody, nie będzie zupełnie arbitralna. Podmiot ten będzie wydawać zgodę na dokonanie czynności prawnej mającej na celu zmianę wierzyciela w oparciu o analizę sytuacji finansowej i wynik finansowy samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej za rok poprzedni oraz przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Będzie ona wydawana po zasięgnięciu opinii kierownika placówki.

Nowelizacja, na mocy porozumienia zawartego w czerwcu przez minister zdrowia z częścią związków zawodowych pielęgniarek i położnych, utrzymuje obowiązek przekazywania przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej 40 proc. z kwoty, jaką w ciągu roku placówka dostanie z NFZ na wzrost wynagrodzeń pracowników tam zatrudnionych.

Nowością jest to, że 3/4 tych środków kierownik placówki musi przeznaczyć na podwyżki wyłącznie dla pielęgniarek i położnych. Podział tej kwoty ma następować w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową.

W przypadku gdy np. w szpitalu działa więcej niż jedna taka organizacja, muszą one wspólnie uzgodnić warunki podwyżki.

W przypadku ich braku kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej ustala je z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Jeżeli nie uda się zawrzeć w tej sprawie porozumienia, to decyzję o podwyżce podejmuje kierownik placówki. Ma na to 30 dni od dnia przekazania propozycji. Zgodnie z nowelizacją ustawy pielęgniarki i położne zyskały gwarancje podwyżek do końca 2012 roku.

Ustawa z 22 października 2010 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

TAK JEST

● szpital generuje dług

● mija termin spłaty wierzytelności

● szpital nie ma środków na spłatę długu

● wierzyciel i placówka nie są w stanie zawrzeć ugody w sprawie spłaty wierzytelności

● wierzyciel sprzedaje dług zewnętrznej firmie

● szpital wraz z odsetkami spłaca dług

Tak będzie

● mija termin spłaty wierzytelności

● szpital generuje dług

● szpital nie ma środków na spłatę długu

● wierzyciel i placówka nie są w stanie zawrzeć ugody w sprawie spłaty długu

● wierzyciel chce sprzedać dług innej firmie

● organ założycielski szpitala analizuje sytuację finansową SP ZOZ

● samorząd zasięga opinii kierownika SP ZOZ

● organ założycielski szpitala wyraża (lub nie) zgodę na sprzedaż długu innemu wierzycielowi

Nowelizacja wprowadza ograniczenia dla wszystkich czynności prawnych, które w efekcie doprowadziłyby do zmiany wierzyciela publicznej placówki ochrony zdrowia. Tym samym wzmocniony będzie wpływ organu założycielskiego (powiatu, gminy) na zmianę wierzyciela zobowiązań SP ZOZ

Dominika Sikora

dominika.sikora@infor.pl

Ustawa z 22 października 2010 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.